November 24, 2020, Tuesday

पूर्वमन्त्री अधिकारी सवार हेलिकोप्टर दुर्घटनाको यस्तो रहेछ कारण

काठमाडौं । गत फागुन १५ गते तत्कालीन संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयनमन्त्री रवीन्द्र अधिकारीसहित ७ जनाले ज्यान गुमाउने गरी ताप्लेजुङको पाथिभरामा एयर डाइनेस्टी हेलिकोप्टर दुर्घटना हुनुको मुख्य कारण प्रतिकुल मौसम र पाइलटको कमजोरी भएको खुलासा भएको छ ।

समितिले बुझाएको प्रतिवेदनमा प्रतिकुल मौसम, ओभर लोड, पाइलटको कमजोरी र कम्पनीले स्टान्डर्ट अपरेटिङ प्रोसिड्यअरसमेत पालना नगर्नुलाई हेलिकोप्टर दुर्घटनाको मुख्य कारण भएको जनाइएको छ ।

हेलिकोप्टर दुर्घटनाको लागि गठन गरिएको जाँचबुझ समितिले बुझाएको दुर्घटना भएको झन्डै ९० दिनपछि असार ११ गते संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयन राज्यमन्त्री धनबहादुर बुढासमक्ष प्रारम्भिक प्रतिवेदन पेस गरेको थियो । समितिले बुझाएको प्रतिवेदन अन्तर्राष्ट्रिय नागरिक उड्डयन संगठन (आइकाओ) र सम्बन्धित सरोकारवाला निकायको रायपछि ६० दिनपछि प्रकाशन गरेको थियो । 

हेलिकोप्टर दुर्घटनामा मन्त्री अधिकारीसहित एयर डाइनेस्टीका सिइओ तथा पर्यटन व्यवसायी आङछिरिङ शेर्पाको निधन भएको थियो । दुर्घटनामा नेपाल नागरिक उड्डयन प्राधिकरणका उपमहानिर्देशक विरेन्द्र प्रसाद श्रेष्ठ, निर्देशक ध्रुवदास भोछिभया, प्रधानमन्त्रीका स्वकिय सचिव युवराज दाहाल, मन्त्री अधिकारीका अंगरक्षक नेपाली सेनाका जमदार अर्जुन घिमिरे र हेलिकोप्टर चालक प्रभाकर केसीको निधन भएको थियो ।

दुर्घटनाको भोलिपल्ट सरकारले पूर्वपर्यटन सचिव यज्ञप्रसाद गौतम सहितको ४ सदस्यीय दुर्घटना जाँचबुझ समिति गठन गरेको थियो । जाँचबुझ समितिमा नेपाली सेनाका सहायक रथी दिपकप्रसाद बास्तोला, क्याप्टेन प्रमोद लामा सदस्य तथा मन्त्रालयका सहसचिव बुद्धिसागर लामिछाने सदस्यसचिव रहेका थिए ।

दुर्घटना भएको दिन अर्थात फागुन १५, २०७५ का दिन नेपालकै सबैभन्दा बढी मौसम बदली रहने ठाउ ताप्लेजुंग क्षेत्रमा आँखाले देख्न सकिने भिजिबिलिटी ७ देखि १० किलोमिटर मात्र हुनु, पानीसँगै हिउँ पर्ने र हावा चल्नु र हावाको वेगमा पनि छिनछिनमै परिर्वतन हुँदा उडानमा समस्या रहेको जाँझबुझ समितिले जनाएको छ ।

मौसम प्रतिकुलताका कारण पनि तेह्रथुमको चुहानडाँडामा प्रस्तावित विमानस्थलको निरक्षण र औपचारिक कार्यक्रममा एक घण्टा विताएपछि हेलिकोप्टर ताप्लेजुंगको पाथिभरा मन्दीर क्षेत्रमा बसेको थियो ।

मौसम प्रतिकूलताका कारणले मन्त्री अधिकारी सहितको टोली करिब ४५ मिनेट त्यहीं रोकिएर पाइलटले ११ बजेर ३४ मिनेटमा पाथिभराबाट काठमाडौंका लागि उडान गरेका थिए । तर, उडान गरेको १ मिनेटमै हेलिकोप्टर दुर्घटना भएको प्रतिवेदनमा उल्लेख छ ।

पाईलटसहित सहित ९ जना सवार हेलिकोप्टरको लोडमा असन्तुलन भएको प्रतिवेदनमा जनाइएको छ । हेलिकोप्टर दुर्घटना हुँदाको परिवेस, अल्टिच्युड, डिसेन्ट लेभलको अवस्था, डिसेन्ट दरको उचाइ गुरुत्वाकर्षणको नियमअनुसार बढी भएको प्रतिवेदनमा देखाएको छ । दुर्घटना हुनुअघि प्रतिमिनेट २ हजार फिटको दरले हेलिकोप्टर जमिनतर्फ झरेको छ । यसरी तल झरेको हेलिकोप्टर ६० डिग्रीको कोणमा देब्रे ढल्किएका कारण सो समयमा गुरुत्वाकर्षणको नियमअनुसार हेलिकोप्टरको तौल ४ हजार ३ सय ६ केजी पुगेको समितिको प्रतिवेदनमा जनाइएको छ ।

‘हेलिकोप्टरको वजन क्षमता इन ग्राउन्ड इफेक्टमा २ हजार २ सय ५० केजी भए पनि आउट ग्राउन्ड इफेक्टको अवस्थालाई हेर्दा सो समयमा २ हजार १ सय २० केजीभन्दा माथि उडान सुरु गर्न मिल्दैन । तर, पाथिभराबाट हेलिकोप्टरले काठमाडौंका लागि उडान गर्दाको तौल २ हजार १ सय ५३ केजी छ । यो ३३ केजी बढी देखिन्छ’ प्रतिवेदनमा भनिएको छ ।

उडानका लागि त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलबाट तेह्रथुम र तेह्रथुमबाट सिधै काठमाडौं पुग्ने तालिका भए पनि उडानका बीचमा पाइलटले आवश्यक समन्वय नगरी तेह्रथुमबाट पाथिभरा उडान गरेका जाँझबुझ समितिले निष्कर्ष निकालेको छ । साथै पाइलटले पाथिभराबाट उडान गर्दा पनि काठमाडौं तथा नजिकैको ताप्लेजुङ विमानस्थलको टावरमा सम्पर्क गरेको प्रमाण फेला नपरेको पनि जनाइएको छ ।

फ्लाइट प्लानमा काठमाडौं–चुनडाँडा–काठमाडौंको उडान भए पनि बिनायोजना पाथिभरा उडान किन गरियो त्यसको केही प्रमाण खुलेको छैन । हेलिकोप्टरमा सवार एयर डाइनेस्टीका सिइओ आङछिरिङ शेर्पाको सोही दिन फ्रान्स उडानको तालिका थियो भने मन्त्री अधिकारीको पनि भोलिपल्टै अर्थात फागुन १६ गते युरोप भ्रमणको तालिका थियो ।

जसका कारण पनि पाईलटलाई सोही दिन काठमाडौं फर्कनुपर्ने अवस्था भएका कारण पनि पाइलटले दबाब लिएको हुनसक्ने प्रतिवेदनमा जनाइएको छ ।

नेपाल नागरिक उड्डयन प्राधिकरणको सबै नियम पूरा गरी चालक अनुमति पत्र लिए पनि पाइलटले मौसमसँग खेलाँची गर्दा हेलिकोप्टर दुर्घटना भएको जनाइएको छ । प्रतिवेदनले हेलिकोप्टर दुर्घटना हुनुमा पाइलटको त्रुटिपूर्ण निर्णय, उडान कौशलताको कमी, अवधारणात्मक त्रुटि र नियमविपरीत उडान गर्न खोज्नुलाई प्रमुख कारण भनेको छ ।

पाइलटमा परिस्थिति अनुसार जानकारीको अभाव, मन्त्री तथा मालिक सवारकै कारण दबाबमा पर्नु, समन्वयको कमी हुनु, नियमसंगत हिसाबमा उडान गर्न नसक्नुलाई दुर्घटनाको कारण मानिएको छ ।

सम्बन्धित समाचार

किन चन्द्रमाकाे ढुङ्गा पृथ्वीमा ल्याउन चाहन्छ चीन ?
किन चन्द्रमाकाे ढुङ्गा पृथ्वीमा ल्याउन चाहन्छ चीन ?
  • २०७६ भाद्र १०, ०७: ०२: २७

नयाँ विकल्प,एजेन्सी -चीनले सन् १९७० को दशकयता चन्द्रमाबाट ढुङ्गाका नमुना ल्याउन पहिलो पटक प्रयास गर्ने भएको छ। मङ्गलवार प्रक्षेपण गरिने...

वीरका कर्मचारीले ८ महिनादेखि जाेखिम भत्ता नपाउँदा सवै स्थानीय तहमा अस्पताल खाेल्न उर्दी
वीरका कर्मचारीले ८ महिनादेखि जाेखिम भत्ता नपाउँदा सवै स्थानीय तहमा अस्पताल खाेल्न उर्दी
  • २०७६ भाद्र १०, ०७: ०२: २७

नयाँ विकल्प काठमाडाैं – सरकारले काेराेना संक्रमण नियन्त्रणकालागि प्रत्यक्ष रूपमा खटिने स्वास्थ्यकर्मीलाइ तलबकाे शतप्रतिशत भत्ता उपलब्ध गराउने घाेषणा गरेकाे थियाे...

पाकिस्तानका पूर्व प्रधानमन्त्री नवाज शरिफकी आमाको लन्डनमा निधन
पाकिस्तानका पूर्व प्रधानमन्त्री नवाज शरिफकी आमाको लन्डनमा निधन
  • २०७६ भाद्र १०, ०७: ०२: २७

पाकिस्तानका पूर्व प्रधानमन्त्री नवाज शरिफकी आमा बेगम सामिम अख्तरको आइतबार लन्डनमा निधन भएको छ । पाकिस्तानको पाकिस्तान मुस्लिम लिग (नवाज)...

भर्खरै

TOP