December 4, 2020, Friday

कतै यही संविधानको प्रयोगले हिटलर नजन्मियोस्

१. पाँच वर्ष पुग्यो नेपालको संविधान(२०७२) घोषणा भएको । २०७२साल असोज ३ गते साँझ नेपालको संविधान , संविधान सभाले बनाएको थियो र तत्कालीन राष्ट्रप्रमुख राष्ट्रपति डाक्टर रामवरण यादवले घोषणा गर्नु भएको थियो ।

महान छिमेकी गणतन्त्र भारतले त्यो संविधानलाई जानकारीमा मात्र यसकारणले राखेको थियो कि संविधान घोषणा गर्ने दिन तोकेपछि संविधान त्यो मितिमा घोषणा नगर्न दबाब दिइरहेको थियो ।

२. दबाबको राजनीतिमा को को संलग्न थिए भनेर खुलासा नै थियो र पनि तत्कालीन कार्यपालिका प्रमुख तथा व्यवस्थापिका प्रमुखले त्यो दबाबलाई टेरेनन् । अचम्म के थियो भने त्यो संविधानले नै तत्काल नयाँ सरकारको व्यवस्थाका लागि ढोका खुलेको थियो र सरकार बनाउने रस्साकस्सीमा मुलुक नाकाबन्दीमा झोसिएको थियो ।

३. संविधान घोषणाको विरुद्धमा देखिएको भारतले नेपालीहरुकै राजनीतिक दलहरुका कारण आफूले त्यस्तो व्यवहार गरेको कुरा भारतीय लोकसभाका बहसको विषय बनेको थियो । जसरी पनि संविधान बनाएरै छोड्ने भनेर, घोषणा गरेरै छोड्ने भनेर अडान लिने प्रधानमन्त्री सुशील कोइरालाको सरकार गयो र तत्कालीन एमालेका संसदीय दलका नेता केपी शर्मा ओलीको प्रधानमन्त्रित्वमा सरकार बन्यो र नाकाबन्दीको सामना ग¥यो ।

४. तर त्यो सरकारले निर्वाचनका वारेमा केही गर्न नसकेपछि तत्कालीन नेकपा माओबादी केन्द्रका अध्यक्ष पुष्पकमल दाहालको नेतृत्वम नेपाली कांग्रेसको सहयोगमा सरकार बन्यो जसले स्थानीय निर्वाचनको सुरुवात गरेको थियो र पछि संयुक्त सरकारको नेतृत्व नेपाली कांग्रेसका सभापति तथा संसदीय दलका नेता शेरबहादुर देउबाले गर्नुभयो र संघीय तथा प्रादेशिक व्यवस्थापिकाको निर्वाचन सम्पन्न भयो ।

काँग्रेससँग सहकार्यकै समयमा एमाले र माओबादी केन्द्रले एकताका लागि संयुक्तरुपमा निर्वाचन लडे र झन्डे वामपन्थीहरुको दुई तिहाईको सुदृढ वहुमत प्राप्त गरे र अहिले त्यही एकीकृत नेकपाको सरकार छ र नेतृत्व संसदीय दलका नेता तथा नेकपाका पहिला अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीले नै गरिरहनु भएको छ ।

५.हालैको पार्टी नै फुट्ला जस्तो गरी भएको विवाद, अनि पदीय भागबन्डापछिको अस्थायी सहमति र फेरि एकताबद्धको कामले संविधानको कार्यान्वयनमा बाधा परेको छ । प्रधानमन्त्री ओली शक्ति सञ्चयमा हुनुहुन्छ । शक्ति सञ्चयकै क्रममा तत्कालीन समाजवादी फोरमसँग सहमति पछि सरकारमा सामेल भएको थियो तर बिचैमा छोडेर किन हिँड्यो, अहिलसम्म रहस्यमय छ ।

फेरि पनि राजपा, समाजवादी फोुरमका केही सांसदहरु फोरेर ल्याउने र नेकपाको एउटा गुटलाई बलियो बनाउने जुन खेल भयो, त्यसले राजपा र सपाफोलाई जोड्यो पो । जोडिएर बनेको जनता समाजवादी पार्टी पनि फेरि सरकारमा जाने साइत हेरेर बसेको कुरा राजनीतक वृत्तमा सुनिँदैछ । नेपालको हिमाली भेगको मौसम र नेपालको राजनीतिका मौसम कतिबेर के हुन्छ थाहा हुँदैन भन्ने चलन छ ।

६. मेरो आसय के हो भने आफैँ प्रचण्डसहितको वहुमतमा रहेको नेकपा किन शक्ति सञ्चय गर्न चाहन्छ सधैँ ? के अहिलेका संविधानमा त्यस्तो के संशोधनीय कुरा छ जसले गर्दा अहिलेका वहुमतको सरकारलाई काम गर्न बाधा पुगेको छ ?

७. भनिन्थ्यो, फ्रेडरिक एबर्टले बनाएको वाइमर संविधान साह्रै राम्रो थियो । प्रजातान्त्रिक थियो । प्रजातान्त्रिक समाजवाद र समानताको समाज निर्माणप्रति प्रतिबद्ध थियो । तर संविधान बनेको केही दशकपछि नै एकजना अति महत्वाकांक्षी शासकको उदय भयो र जर्मनीलाई विश्वयुद्धको रापमा झोस्यो ।

त्यो थियो जर्मनीको सर्वशक्तिमान महत्वाकांक्षी चान्सलर एडोल्फ हिटलर । अधिकार जत्ति सबै आफ्नो हातमा लिएर चर्को राष्ट्रवादको नारामा लाखौँ जर्मनहरुलाई जिउँदै जलायो । सरकारको विरुद्धमा लाग्नु भनेको देशको विरुद्धमा लागेको आरोपमा हिटलरले एउटा यहुदी जातको नै जातीय नर संहार ग¥यो । अरु पनि सरकारविरुद्ध लागेको निहँुमा आफ्ना विरोधीहरुलाई सखाप पा¥यो ।

८. असल संविधानले पनि खराब शासक जन्माउँछ भन्ने उदाहरण हो वाइमर संविधान । आज पनि त्यो संविधानका प्रावधानहरुले जर्मनी संसारको सामाजिक न्याय भएको देशको रुपमा मानिन्छ । शिक्षा, स्वास्थ्य, आवास, शरणार्थीहरुको लागि सम्पूर्ण व्यवस्था भएको प्रजातान्त्रिक देशको रुपमा संसारमा गणना हुन्छ ।

मौनताका साथ आफ्नो देशको रक्षा गरिरहेको छ ।
९. हामी संविधानको भावना विपरीत गइरहेका छौँ कि ? संविधानको उदार प्रावधानलाई कसरी समाजवाद उन्मुख राज्य प्रणालीमा परिणत गरिरहेका छौँ ? मौलिक हकहरु संविधानका धारामा सीमित हुँदामात्र कार्यान्वयन भएको मानिँदैन ।

झन अहिलेको कोभिड १९को महामारीमा देखिएको समस्याजनक अवस्था र सरकारको कार्यप्रणालीको अक्षमता र असमन्वयकारी भूमिकाका कारणले डर के पैदा भयो भने सरकार जे पनि गरेको भन्ने अनि कसैले केही भएको नदेख्ने अनि संविधान दिवसको उपलक्ष्यमा प्रधानमन्त्री ओलीले बोलेको कुराले झन डर उत्पन्न भएको छ कि मुलुकमा एउटा निरंकुश शासकको उदय पो हुन लागेको हो कि ? संविधान बोल्दैन , त्यो त अभ्यासमा मात्र देखिने हो ।

१०. र अन्त्यमा, सरकारलाई विपक्षीले मात्र सही बाटोमा लैजाने काम गर्ने हो । कहाँ छ विपक्षीको भूमिकाम रहेको कांग्रेस ? जनता प्रत्येक पाइलामा सरकारलाई सतर्क बनाउनका लागि विपक्षीको बाटो हेरेका छन् तर सरकार देखिन्छ तर विपक्षी देखिँदैन ।

सरकारका कामको मूल्यांकन गरेर संविधानको असल कार्यान्वयनका लागि विपक्षी किन मौन बसेको भनेर जनता चिच्च्याइरहेको छ, भोकले चिच्च्याइरहेको छ । रोगले मरिरहेको छ । तर खोइ त घाउमा मलम लगाउने विपक्षी ? कम्तीमा पनि सरकारलाई प्रजातान्त्रिक बाटोमा हिँड्न बाध्य पारको हेर्न चाहन्छन् नेपालीहरु । सरकार कुहिरोको काग बनेको बेलामा सरकारलाई ठिक बाटो देखाउने विपक्षी नै पो अलमलमा र दिग्भ्रमित भएको हो कि ? भन्ने पो लाग्न थालेको छ ।

सम्बन्धित समाचार

उत्तरगया-गोकर्णेश्वरको दर्शन नगरी धार्मिक यात्रा पुरा हुँदैन, हाइकिङ र साइक्लिङको रुट बन्दैछ
उत्तरगया-गोकर्णेश्वरको दर्शन नगरी धार्मिक यात्रा पुरा हुँदैन, हाइकिङ र साइक्लिङको रुट बन्दैछ
  • २०७७ आश्विन ९, १५: २३: २६

तपाईं नगरप्रमुखमा निर्वाचित भएपछि नगरको विकास र नागरिकको सेवामा के चुनौति छन् ? समाधानका लागि के–के गर्दै हुनुहुन्छ ?म आउँदा...

‘संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र नेपाल’ हटाउने  सरकारकाे निर्णयमाथी सर्वाेच्चकाे कारण देखाउ आदेश
‘संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र नेपाल’ हटाउने सरकारकाे निर्णयमाथी सर्वाेच्चकाे कारण देखाउ आदेश
  • २०७७ आश्विन ९, १५: २३: २६

नाममा सर्वोच्चको आदेशनयाँ विकल्पकाठमाडाैैं-सर्वोच्च अदालतले देशको नाम ‘संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र नेपाल’ हटाएर ‘नेपाल’ मात्र लेख्ने सरकारको निर्णयविरूद्ध कारण देखाऊ आदेश...

भारतमा कोभिड–१९ संक्रमित ९५ लाख नाघे
भारतमा कोभिड–१९ संक्रमित ९५ लाख नाघे
  • २०७७ आश्विन ९, १५: २३: २६

नयाँदिल्ली–भारतमा कोभिड–१९बाट संक्रमितको संख्या बिहीबारसम्ममा ९५ लाख नाघेको केन्द्रीय स्वास्थ्य तथा परिवार कल्याण मन्त्रालयले जनाएको छ । विगत चौबीस घण्टामा...

भर्खरै

TOP