June 20, 2021, Sunday

सरकारकै संरक्षणमा मुलुकमा कालाेबजारी भैरहेकाे छ !


नयाँ विकल्प

काठमाडाैं- केशव घिमिरे उद्योग वाणिज्य संघ रामेछापका अध्यक्ष तथा सफल व्यवसायी हुन् । घिमिरे सधैं व्यवसायीहरुको हकहितका लागि आवाज बुलन्द गर्ने स्पष्ट वक्ता र कर्मठ व्यक्तिको रुपमा चिनिन्छन् । उनलाई सधैं व्यवसायीका सामानहरु कसरी जिल्ला भित्र्याउने भन्ने चिन्ताले सताइरहेको बताउँछन् ।

उनी ढुवानीका गाडीहरुलाई सधैं प्रशासनले गिद्दे दृष्टि लगाउने गरेकोप्रति दुःखेसो पोख्छन् । रामेछापको प्रशासनले व्यापारीहरुलाई अपराधीको रुपमा लिने गरेकोमा आक्रोस व्यक्त गर्दछन् । व्यापारीका सामान देख्नेबित्तिकै सवारी साधनलाई रातिको ९ बजेपछि जान पाउने भनेर रोकिदिने र विभिन्न बहानामा पैसा असुल्ने गरेकोमा दुखी छन् । ढुवानीका साधनलाई राति ९ बजेपछि समय दिइएकाले सवारी भाडा महंगो भएकोप्रति आक्रोश व्यक्त गर्दछन् । यिनै समसामयिक विषयमा केन्द्रित रहेर नयाँ विकल्पकका लागि कालिका महतले गरेको कुराकानीको संपादित अंशः

उद्योग वाणिज्य संघ रामेछापको व्यवसाय कसरी चलिरहेको छ ?

अहिले कामहरु विस्तारै विस्तारै सरल ढंगबाट अगाडि बढिराखेको छ । कोभिड पहिलाभन्दा अहिले देशभरि नै व्यवसाय सुधारिएको अवस्थामा आएको छ । फेरि नयाँ किसिमको भाइरस आउँछ भन्ने हल्लाले मन डराइरहेको छ । त्यसैले सबैले सतर्क भएर व्यवसाय सञ्चालन गरिराखेका छन् ।

कोरोनाले ठप्प भएका व्यवसाय कसरी सञ्चालनमा ल्याउनुभएको छ ?

पहिलाको भन्दा अलि सहज नै भएको छ । सहयोगको लागि केही प्याकेजका कार्यक्रमहरु प्राप्त भएका थिए । ती प्याकेजमा लोन लिने सुविधा छ । नेपाल सरकारले हरेक किसिमको विक्रि वितरणमा व्यवसायीहरुलाई सहयोग गर्नका लागि उपलब्ध गराएका छन् । मंसिरदेखि अलि खुल्ला रुपमा कामहरु भइरहेका छन् । उद्योग व्यवसाय पहिलाको भन्दा धेरै खुलेको छ । विस्तारै सहज अवस्थातिर उन्मुख छ ।

नयाँ भाइरसको हल्लाले व्यवसायीहरु फेरि आतंकित हुन थालेका छैनन् ?

कोरोनाले विश्वभरि मानिसहरु त्रसित भए । धेरै मान्छेको मृत्यु पनि भयो । हामीले मिडियामा सुन्दा धेरैले मृत्युवरण गरेका छन् । यति हुँदाहुँदै पनि हाम्रो देशमा अन्य देशको तुलनामा सहज जस्तै थियो । अभैm बाहिरबाट आउनेको लागि रोकथाम जारी नै भइरहेको छ । बाहिराबाट आउने नाकाहरुमा कडाइँ पनि भइरहेको छ । डर त्रास नभएको अवस्था अहिले पनि छैनन् ।

उद्योग क्षेत्रलाई सरकारबाट कस्तो सहयोेग पाउनुभयो ?

खासै सहयोग पाइएन । काम गर्नको लागि अलिअलि छुट मात्र भएको हो । राज्यपक्षबाट धेरै सहयोग पाउने घोषणा भएको थियो । त्यो घोषणापत्रमै सीमित रह्यो । सहयोग र प्याकेज भन्ने कुरा ‘व्यवहार सुन्य, हल्ला बढी’ भयो । जसरी प्रचारवाजी गरियो त्यसरी उपलब्ध भएन ।

रामेछापमा उद्योग, व्यवसाय सञ्चालमा कत्तिको सहज छ ?

यहाँ उद्योग, व्यवसाय सञ्चालन गर्न राज्यपक्षबाट सहज होइन अप्ठ्यारो बनाउने काम भइराखेको छ । किनभने हामीले उद्योग सञ्चालन गर्नका लागि बाहिरबाट कच्चा पदार्थ ल्याउनुपर्छ । सामान ल्याउने नाका भनेको सिन्धुली हो । सिन्धुली राजमार्ग राति ९ बजे पछि मात्रै खुल्ला हुन्छ । राति खुल्ला गर्दा पनि प्रशानले विभिन्न दुःख दिन्छन् । कलिकति सामान बढी भयो भने गाडी छिर्नै प्रतिबन्ध लगाइदिन्छ । दिउँसो सामान ढुवानीका गाडीहरु रोकिन्छ । सामान ल्याउन असहज भएपछि उहाँ कसैले उद्योग खोल्दैनन् । लगानी पनि कसैले गर्दैनन् । प्रशासनले रामेछापलाई हिमाली पारिको जिल्ला जस्तो ठानेको छ ।

सडक साँघुरो भएर ढुवानीका गाडी प्रतिबन्धन लगाएको हो ?

नेपालको सडकहरु सबैतिर साँघुरै त छन् नि । रामेछापको मात्रै साँघुरो भएको होइन । तर, राज्यले खेदो गर्ने काम रामेछापलाई मात्रै गरेको छ । अरु पहाडी जिल्लाको बाटोको तुलनामा वीपी राजमार्ग भन्दा हजारौ गुणा बलियो देखिन्छ । छिमेकी जिल्ला भएका साथीहरुको प्रभावले पनि हुन सक्छ । स्थानीय सरकार र सुरक्षा निकायको कारणले नै हामीलाई व्यवसाय सञ्चालमा एकदमै कठिन भएको छ । १६ सय टनको गाडी गुड्न पाउने ठाउँमा १४ देखि १२ सय टनको मात्रै अनुमति छ । त्यो पनि विभिन्न बहानामा रोक्ने काम गरिन्छ । तोकिएको मापदण्ड पालना गरेर सामान ढुवानीका साधन ल्याउँदा पनि वाधा, अड्चन पु¥याइन्छ । एक बोरा सामान बढी हुँदा पनि हामीले पाँच हजारसम्म जरिवना तिर्नुपर्छ ।

कोरोनापछि भित्रभित्रै मूल्य वृद्धि भइरहेको छ, उद्योगीहरुबाटै भएको कि विचौलियाको कारण हो ?

यो सबै राज्यपक्षको कारणले भएको हो । व्यवसायमा कालाबजारी र विचौलिया जन्माउने काम राज्यपक्षबाटै भएको छ । उद्योग वाणिज्य संघले मूल्यबृद्धिको कुनै घोषणा गरेको छैन । राज्यको आडमा बिचौलियाबाट यस्तो काम भइरहेको छ । यस विषयमा हामीले सरकारलाई पटक–पटक ध्यानाकर्षण गराएका छौं । सामान ल्याउन राति ९ बजेपछि जाऊ भन्दा त्यसको विरुद्धमा आन्दोलन गर्दा उल्टै मुद्दा लगाउने काम गरियो । उद्योगी, व्यवसायीहरुले सहज रुपमा सामान ल्याउन पाए भने उपभोक्तालाई पनि सहज हुन्छ । कृतिम अभाव पनि हुँदैन । बिचौलिया र काला बजारियाले खेल्ने ठाउँ पनि पाउँदैनन् ।

त्यसोभए रामेछापका व्यवसायी र नागरिकहरु राज्यपक्षबाटै पीडित छन् हो ?

यहाँ राजनीतिक दलहरु पनि छन् । तिनका ध्यान पनि यो विषयमा पुगेको पाइँदैन । उहाँहरुको पहुच नपुगेको कारणले नै होला । त्यति शक्तिशाली नभएको काराणले गर्दा पनि होला । त्यहाँ ठूलो गाडीको कारणले मान्छेको भनाइले गर्दा नभएको हो ।

राज्यपक्षबाट त्यहाँका व्यवसायीहरु अप्ठ्यारा पार्ने काम भएको हो ?

प्रशासन हामीलाई ९ बजे अगाडि छिर्न दिदैन ९ बजे पछाडि ल्याउदा पनि विभिन्न बहानामा प्रशासनले दुःख दिने, पैसा माग्ने जस्ता काम गरेर हैरान पारेको छ । । रातिको ९ बजेदेखि बिहानको ४ बजेसम्म हिँड्न गाह्रो हुन्छ ।

त्यसो भए राति त गाडी छोड्नुपर्यो हैन तपाईहरुलाई ?

ठूला मान्छेहरुलाई हिँड्न दिउँसो पनि छोड्ने गरिन्छ । हामी व्यवसायहरुका लागि राति पनि छोड्न गाह्रो मान्ने ? थोरै लोड भयो भने पनि विभिन्न बहानामा दुःख दिने रोकिने गरेर बाधा पु¥याइरहेका हुन्छन् । धेरै ल्याउँदा सस्तो पर्ने भएकाले ठूलो गाडी छोडिएदेखि हाम्रो लागि राम्रो हुन्थ्यो । सबै नछोडे पनि दिनमा बीस वटा त छोड्दिनुपर्छ । त्यो सम्म अधिकार हामीले पाएनौ । रामेछाप आउने गाडी भनेपछि सिन्धुलीको भिमानमै रोकिन्छन् ।

व्यवसायलाई अप्ठ्यारो पार्ने काम प्रशासनले गरेको छ हो ?

प्रशासनिक अर्घेल्याइँका कारण व्यवसायी, नागरिक समाज र सर्वसाधारणले रहेक खानामा १ रुपैयाँ महंगो तिर्नुपर्छ । एउटा नागरिकले दिनभरि खाने हरेक खानामा १ रुपैयाँ बढी तिर्नुपर्दा कति मार पर्छ ? ढुवानीका गाडी राति मात्रै चल्ने भएपछि भाडा महंगो हुन्छ । लोडअनलोड पनि महंगो हुन्छ । राति गाडी आएपछि रातिनै खाली गरेर फर्किनुपर्छ । नत्र भोलिपल्ट दिनभर बस्नुपर्ने हुन्छ । त्यसले गर्दा पनि जुनपायो त्यहीं गाडी आउन मान्दैनन् । राति चल्ने भन्ने बित्तिकै बढी भाडा तिर्नुपर्छ । अनि ढुवानी महंगो भएपछि स्वतह सामान महंगो हुने भयो । त्यसले ढुवानी असहजका कारण व्यवसायीसँगै उपभोक्ता पनि मारमा परेका छन् ।

त्यसोभए राज्यले रामेछापलाई बाटो भएर पनि ढुवानी सहज गराउन सकेन हो ?

खाद्य सामाग्री ल्याउन राज्यले जसरी असहज गरेको छ । त्यसले उपभोक्ता बढी मारमा परेका छन् । किनभने रामेछाप भनेको पहिलादेखि सुख्खा जमीन भएको ठाउँ हो । यहाँ खेतियोग्य जमीन भएपछि सिंचाईको राम्रो व्यवस्था छैन । त्यसकारण उत्पादन कम हुन्छ । त्यसले यहाँ खाद्य सामाग्री बाहिरबाट ल्याउनु पर्छ । त्यसको लागि ढुवानी सहज हुनुपर्ने हो । त्यो नहुँदा खद्यान्नमा महंगी हुनु स्वभाविक हो ।

जनतामा संघीयताको कुनै अनुभूति भएन त्यसोभए ?

यहाँका व्यवसायी तथा सर्वसाधारणलाई सुविधा होस् भनेर संघीय सरकारले पनि केही बजेट त छुट्ट्याएको हो । तर, बाटोघाटोको लागि कुनै प्रभावकारिता भएको छैन । रामेछापका धेरै बजेट बाटाको लागि छुट्ट्याएको छ । जिल्लामा भित्री बाटा नबढेका पनि होइनन् । तर, बाहिरबाट गाडी आउन मुख्य व्यापारिक नाका भनेको सिन्धुली हो ।

त्यहाँबाट ढुवानीका गाडी पास हुन एकदमै कठिन छ । संघीय सरकारले सिन्धुलीको लागि छुट्याएको बजेट सिन्धुली र रामेछापको लागि छुट्ट्याएको बजेट रामेछापको लागि खर्च गर्छ । बाटोको अधिकार जमीनसँग हुन्छ, संघीयतासँग हुँदैन । यसमा राज्यले सकारात्मक भूमिका खेल्नुपर्छ । हरेक सामानहरु हामी आफंैले ल्याउन पाउनुपर्छ । त्यसको लागि राज्यले बाटोको सुविधा दिनुपर्यो ।

रामेछापमा स्थानीय जडिबुटीको कत्तिको सम्भावना छ ?

यहाँ प्रशस्त मात्रामा जडिबूटीहरु छन् । ती महत्वपूर्ण जडिबूटीहरु त्यसै कुहिएर, सडेर खेर गइरहेका छन् । किनभने उत्पादनको सामान प्राप्त गर्न गाडी चाहिन्छ । ठूलो खालको बाटो चाहियो । त्यसलाई ठूलो बजारमा पु¥याउनको लागि ठुलै च्यानलको कनेक्सन हुनुपर्छ । त्यसको वातावरण नमिलेपछि त्यसै खेर गएका छन् । बल्लतल्ल उत्पादन भइहाले पनि बजर विस्तारमा कठिनाइ हुन्छ ।
राज्य पक्षबाट करमा केही छुट भएन ?

राज्यपक्षबाट केही छुट दिइएको जस्तो गरियो । राज्यले दिएको अन्य नागरिकले पाउने सुविधा पाइरहेकै छौँ । करमा छुट नहुने त कुरै नै आएन । सरकारी कार्यालयबाट राज्यले दिएको सुविधा छुट पाइरहेकै छ ।

तपाईलाई भोट हाल्ने र चुनावको बेलामा समर्थन गर्नेलाई के भन्न चाहनुहुन्छ आगामी दिनको लागि ?

मलाई भोट हाल्ने नहाल्नेहरुलाई सबैलाई के भन्न चाहन्छु भने कोभिडको कहर अभैm सकिएको छैन । सतर्क भएर आफ्नो व्यवसाय सञ्चालन गर्नुहोला । राज्यले तोकेको नियमकानुन पालना गर्न आग्रह गर्दछु । सेनिटाइज गर्ने, तातो पानी खाने, मास्क लगाउने जस्ता काम गर्नुहोला भन्न चाहन्छु । व्यवसायी, व्यापरीहरुलाई सचेतना सम्बन्धी ज्ञान दिलाउने । आफूँ पनि बाँच्ने र अरुलाई पनि बँचाउने । आफू बाँचेपछि त अरुलाई बचाउन सकिन्छ । अडिएर व्यवसाय गर्नुहोला । स्वास्थ्यलाई ख्याल राखेर अगाडि बढ्दै जानुहोला

उपभोक्ताहरुलाई सामान ढिलासुस्ती हुँदा समस्या हुँदैन ?

हामीका आएका उपभोक्ताहरुमा केही कुरा गलत हुन जान्छन् । हाम्रा कुराहरु पनि गलत हुनसक्छन् । तर सकेसम्म रामेछापका व्यवसायीहरुले उपभोक्ताहरुलाई सहज र सस्तो रुपमा उपलब्ध गराउन प्रयास गरेका छौं । हामीले खरिद गरेका सामानहरु सहज र सस्तो सामान निर्यात गरिराखेकै छौं ।

यहाँहरुले सामान खरिद गर्दा आफूलाई चाहिने मात्रामा नफ्याक्ने हिसाबले ठिक्क खरिद गर्नुहोला । समानमा कालोबजारी भएतापनि संवेधनशील भएर सामान खरिद गर्ने । कालोबजारीको शंका लाग्छ भने प्रशासन कार्यलयमा आएर सम्र्पक गर्नुहोस् । व्यवसायीहरुले तल माथि गरेमा छलफल गरेर सल्लाह सुझाव दिन्छौ । यसरी नै अगाडि बढ्न उपभोक्तालाई सझुाव दिन्छु ।

बिचौलियाहरुले कृतिम अभाव सिर्जना गरेको पाउनुभयो भने कस्तो कारबाही गर्नुहुन्छ ?

रामेछापमा दुईवटा नगरपालिका र अरु गाउँपालिकाहरु छन् । अहिले विभिन्न ठाउँमा बजरीकरण भइसकेका छन् । ती ठाउँका बजारमा उद्योग वाणिज्य महासंघले मूल्य नियन्त्रणको काम गरिरहेको छ । सबै बजारका साथीहरुले हाम्रो सामान खरिद गरेर उपभोक्तालाई सहज र सरल रुपमा उपलब्ध गराइराख्नु भएको छ । सामान अभावले कृतिम अभाव सिर्जना गर्नेलाई उद्योग वाणिज्य संघले नियालिरहेको हुन्छ ।

सकेसम्म समान अभाव हुन नदिन के गर्नुपर्छ, सामान कहाँबाट ल्याउनुपर्छ त्यसको परिपूर्तिको लागि उद्योग वाणिज्य संघ दत्तचित्त भएर लागिपरेको हुन्छ । व्यवसायीहरुलाई परेको समस्या समाधानका लागि हामी जतिबेला पनि तयार छौं । कृतिम अभाव सिर्जना भइहाल्यो भने जिल्ला समितिले हेर्छ । कालाबजारीको हामी बेला–बेलामा अनुगमन गरिराखेका हुन्छौं । यहाँ अहिलेसम्म कतिम अभाव सिर्जना गरेर कालाबजारी भएको गुनासो आएको छैन ।

सबैतिर विचौलियाको बिगबिगी छ रामेछापमा कत्तिको समस्या छ ?

नेपाल अतिराज्यभरि विचौलियाहरु नभएको कुनै ठाउँ छैन । नेपाल जुनसुकै काम गर्ने पनि विचौलियाले नै हो । हाम्रो देशमा यो रोग नै हो । उनीहरुलाई नलाग भन्न पनि सकिँदैन । आम नागरिकलाई त्यस्ता व्यक्तिहरुबाट सतर्क भएर काम गर्न आवहन गर्दछु । यदि त्यस्तो भएको खण्डमा सकेसम्म जहाँबाट हुन्छ प्रशासनमा खबर गर्नुहोला । हामी हामी कारबाहीको लागि तयार छौं । त्यस्तो समस्या देखिएमा छिटोभन्दा छिटो कारबाही गर्न तयार छौं ।


अन्त्यमा केन्द्रविन्दुमा रहेको लोकप्रिय पत्रिका नयाँ विकल्प साप्ताहिक मार्फत् मेरा विचारहरु प्रवाह गर्ने अवसर दिनुभएकोमा पत्रिका परिवारलाई विशेष धन्यवाद दिन चाहन्छु केशव घिमिरे उद्योग वाणिज्य संघ, रामेछाप का अध्यक्ष हुन् ।

सम्बन्धित समाचार

‘संस्थापन पक्षलाई संगठीत र तठस्थलाई तान्न सके सभापति जित्न सहज’
‘संस्थापन पक्षलाई संगठीत र तठस्थलाई तान्न सके सभापति जित्न सहज’
  • २०७७ माघ १९, १४: ३१: ४९

नयाँ बिकल्प, काठमाडौं । नेपाली कांग्रेसका सभापति शेरबहादुर देउवालाई पार्टीको आगामी १४ औं महाधिवशेनमा पुन सभापति जिताउन संस्थापन पक्षधरका नेता...

शेयर बजारमा पहिरोः ६३.२८ अंकले नेप्से घट्यो, कारोबार पनि १२ अर्बमा सिमित
शेयर बजारमा पहिरोः ६३.२८ अंकले नेप्से घट्यो, कारोबार पनि १२ अर्बमा सिमित
  • २०७७ माघ १९, १४: ३१: ४९

नयाँ बिकल्प, काठमाडौं । धितोपत्र बोर्डले गत मंगलबार ५१ वटा संस्थाले शेयर बजारमा आन्तरिक चलखेल गरी शेयर मुल्य बढाएको र...

देउवाकाे सभापति दोहोर्याउने चाहनाः बागमति र गण्डकी प्रदेशका नेतासँग छुट्टा छुट्टै परामर्शमा
देउवाकाे सभापति दोहोर्याउने चाहनाः बागमति र गण्डकी प्रदेशका नेतासँग छुट्टा छुट्टै परामर्शमा
  • २०७७ माघ १९, १४: ३१: ४९

नयाँ बिकल्प, काठमाडौं । नेपाली कांग्रेसका सभापति शेरबहादुर देउवाले पार्टीको नेतृत्वमा पुनः दोहोरिने चाहना प्रकट गरेका छन्।पार्टी केन्द्रीय कार्यसमितिको शुक्रबारको...

भर्खरै

TOP