- अनामनगर काठमाडौँ
- infobikalpa21@gmail.com
काठमाडौं । नेपालको सबैभन्दा पुरानो र ऐतिहासिक लोकतान्त्रिक पार्टी नेपाली कांग्रेसमा यतिबेला आन्तरिक मतभेद र गाली गलौज उत्कर्षमा पुगेको छ । जेन जी बिद्रोहपछि मुलुकमा उत्पन्न राजनीतिक उतारचढाव, कांग्रेसभित्रको आन्तरिक, विशेष महाधिवेशन र त्यसलगत्तै भएको प्रतिनिधि सभा सदस्य निर्वाचनमा टिकट बितरण अनि पार्टीले भोग्नु परेको पराजयपछि कांग्रेस फेरी बिभाजन हुने हो कि भन्ने आशंका उत्पन्न भएको छ । पार्टीभित्र वैचारिक मतभेद भन्दा पनि नेतृत्व पुस्तान्तरण अनि गत निर्वाचनमा उम्मेदवार चयनसम्बन्धी विवादका कारण उत्पन्न ‘इगो’ ले विभाजनको जोखिम बढाएको कांग्रेसबृत्तमा चर्चा छ ।
पछिल्लो समय संस्थापन पक्षले प्रदेशगत रुपमा आफ्ना कार्यक्रम गरिरहेका बेला इतर खेमाले पनि समानान्तर गतिविधि र पदीय वार्गेनिङ अगाडि बढाइरहेका छन् । जसका कारण कार्यकर्ता तहमा अन्यौल बढेको हुनुमा डिजिटल क्रान्तिले ल्याएको परिवर्तन हो । तसर्थ यस्तो पारदर्शी र डिजिटल कांग्रेस बनाउन रोक्ने जत्थाहरुले आफ्ना ग्रासरुटका कार्यकर्ताहरुलाई बलियो बनाउन रोक्नु हुँदैन । पुराना संस्थापकले डिजिटल कांग्रेस बनाउन नमान्नु र क्रियाशील सदस्यता नवीकरण अवधि २०८२ वैशाखसम्म मात्र रहेकोले पुनः नवीकरण गर्नेुपर्ने या अध्यावधिक गर्नुपर्नै बाध्यता रहेको सानेपा कांग्रेसको दावी रहेको छ । जसमा कारण जिल्ला जिल्लामा खटाइएका केन्द्रीय प्रतिनिधिहरुलाई पुराना संस्थापक पक्षका नेताहरुले अवरोध खडा गरिरहेकाले अध्यावधि उत्साहजनक रुपमा अगाडि बढ्न सकेको छैन ।
फागुन २१ मा सम्पन्न निर्वाचनमा भोग्नु परेको पराजयका पछाडि नयाँ राजनीतिक शक्तिको उदय र त्यसले मतादतामा पारेको प्रभाबमात्र प्रमुख कारण थिएन । कांग्रेसभित्र उत्पन्न विवादले निम्त्याएको असहज परिस्थिति त्यसमध्येको प्रमुख कारण थियो । हालैको निर्वाचन परिणामले परम्परागत राजनीतिक शैलीप्रति जनताको ठूलो असन्तुष्टि रहेको देखाएको छ । त्यसकारण हिजोको चुनावबाट पाठ सिकेर हरेक नेताले आत्मालोचना गर्दै पार्टी एकताका पक्षमा वातावरण बनाउने हो भने कांग्रेस फेरि लयमा फर्कन्छ ।
यो काम तत्कालै गर्नु किन पनि आवश्यक छ भने पार्टीभित्रको कलहले गर्दा नै चुनावी क्षति बेहोर्नुपरेको यथार्थलाई स्वीकार्दै आसन्न स्थानीय र प्रदेश निर्वाचनको मिति धेरै टाढा पनि छैन । संघीय निर्वाचनमा गुमाउनु परेको जनमत फर्काउनका लागि पार्टी एक ढिक्का रहेको सन्देश दिनु जरुरी छ । विशेष महाधिवशेनपछि केन्द्रदेखि तल्लो तहसम्म असहमतिको रेखा कोरिएको छ । जसले गर्दा यतिबेला कांग्रेसका दुई खेमाबीच संवादहीनता बढेको छ । दोहोरो संवाद हुन छाडेपछि एक आपसमा आरोप प्रत्यारोपको स्थिति छ । जुन आरोप प्रत्यारोपका कारण नेतृत्व तहमा मात्र होइन, कार्यकर्तामा निराशा छाएको छ । अर्कातिर, आम मतदातामा नकारात्मक सन्देश पुगेको छ ।
हरेकजसो जीवन्त दलहरुभित्र राजनीतिक र नेतृत्वमा विवाद हुन्छ नै । तर यसो भन्दैमा नेतृत्वमा बस्नेहरुले सबैलाई समेटेर आफ्ना गतिविधि अघि बढायो भने त्यसले सिंगो पाटीलाई नोक्सानी हुनबाट बचाउँछ । अर्कातिर, पुरानो संस्थापन पक्षले पनि मेरो गोरुको बाह्रै टक्का जस्तो गरी अनावश्यक बखेडा निकाल्नु हुदैन । कांग्रेसभित्र अहिले देखिएको मुख्य विवाद भनेकै पुरानो संस्थापन पक्ष र नयाँ रूपान्तरणकारी पुस्ताबीचको हो । तर त्यो कस्तो किसिमको नयाँ हो भन्ने कुरा उनीहरुले प्रष्ट पार्न सक्नुपर्दछ ।
पार्टीमा लामो समयदेखि बिना कुनै पद योगदान गर्दै आएका इमान्दार कार्यकताहरु हिजो पुरानो भनिएको देउवा समूहबाट उपेक्षामा पर्दै आएका थिए । जसका कारण अब पार्टीमा हिजोका प्रबृत्तिको अन्त्य हुनेछ भनेर थापाले अघि बढाएको रुपान्तरणको पक्षमा उभिएका हिजोका तिनै पीडित कार्यकर्ताहरु यतिबेला गगन विश्वले पार्टी र भ्रातृसंस्थाहरुका गरेका मनोनयनपछि आश्चर्यचकित भएका छन् । हालैमात्र गठन गरिएको नेपाल महिला संघको कार्यसमितिमा समावेश गरिएका कतिपय अनुहारबाटै प्रष्ट हुन्छ कि नयाँका नाममा फेरी पनि पुरानै प्रबृत्ति हावी हुन पुगेको छ । त्यसकारण थापा नेतृत्वको कांग्रेसले लामो समयदेखि पार्टीका बिभिन्न तह र तप्कामा आवद्धहरुको योगदानलाई बिर्सेर गणेश प्रबृत्तिलाई पुरस्कृत गर्ने क्रमलाई निरन्तरता दियो भने यसबाट इमान्दार कार्यकर्ताहरु धेरै समय सहेर बस्न सक्दैनन् भन्ने सन्देश महिला संघमा मनोनितहरुबाटै प्रष्ट भएको छ ।
अनावश्यक बखेडा निकालेर यो वा त्यो कुनै पनि पक्षले पार्टीभित्र बिभाजनको रेखा कोर्नु बुद्धिमानीपूर्ण कार्य हुनै सक्दैन । हिजोका दिनमा पार्टी विभाजन हुँदाको अनुभवबाट पाठ सिकेर पनि त्यो दिशातिर कोही पनि अघि बढ्नु हुदैन । त्यसकारण अहिले कांग्रेसभित्र उत्पन्न विवादको समाधानका लागि पुराना र अनुभवी नेताहरू पार्टीमा अभिभावकीय भूमिकामा बस्ने र युवापुस्तालाई अघि बढाउँदा मात्र अब कांग्रेस बलियो हुन्छ । यो नै अहिलेको मध्यमार्गी बाटो हो । किन पनि यसो गर्नु जरुरी छ भने नेतृत्वको वैधानिकतालाई लिएर उत्पन्न विवादलाई कानुनी वा प्राविधिक रूपमा समेत बाहिरिएन आवश्य भए पनि दुबै पक्षका नेताहरु बसेर घनीभूत छलफल गरी विवादलाई राजनीतिक सहमतिबाट हल गरिनुपर्छ । त्यसका लागि दुबै खेमाका दोस्रो र तेस्रो तहका मध्यमार्गी नेताहरूले अग्रसरता लिएर शीर्ष नेताहरूबीच निरन्तर संवादको वातावरण बनाउनुपर्छ । यस्तो छलफलले सहमतिको संवादको ढोका खोल्ने काम गर्छ र आपसी मनमुटावलाई मत्थर पर्दै विभाजनको रेखालाई रोक्न मद्दत पुग्छ । विभाजन रोक्नु किन पनि जरुरी छ भने कांग्रेस एकढिक्का हुँदा कांग्रेसका लागि मात्र नभएर सिंगो लोकतान्त्रिक शासन व्यवस्था र मुलुककै लागि हितकर रहेको जगजाहेर नै छ ।
किनभने इतिहास साक्षी छ, जब–जब कांग्रेस विभाजन भएको छ, तब–तब मुलुकको लोकतान्त्रिक जग कमजोर भएको छ । पार्टीले ठूलो मूल्य चुकाउनु परेको छ । कांग्रेसभित्रको विवादका सम्बन्धमा सर्बोच्च अदालतबाटै निरुपण भइसकेको सन्दर्भम पुरानो संस्थापन पक्षले थप कानुनी लडाइको कुरा उठाउनु असान्दर्भिक भइसकोको छ । अर्कातर, थापा नेतृत्वले बहुमत नभनी सहअस्तित्वको भावनालाई अंगाल्नु पर्दछ । यसबाट मात्रैै कांग्रेसलाई विभाजन हुनबाट रोक्न सकिन्छ । किनकि बलियो कांग्रेस नै नेपालको लोकतन्त्रको पहरेदारको रुपमा रहँदै आएको छ ।
काठमाडौं : प्रतिनिधिसभाबाट आइतबार बहुमतको बलमा पारित गरिएको प्रतिनिधिसभा नियमावली, २०८३ प्रति प्रमुख प्रतिपक्षी दल नेपाली कांग्रेसले गम्भीर आपत्ति जनाएको...
काठमाडौं : विशेष अदालतले पूर्वसभामुख कृष्णबहादुर महरालाई एक लाख रुपैयाँ धरौटीमा छाड्न आदेश दिएको छ । विशेष अदालतका अध्यक्ष सुदर्शनदेव...
काठमाडौं : नेपाली कांग्रेसले सीमा समस्याका सम्बन्धमा प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाहले संसदमा दिएको अभिव्यक्तिको विरोध गर्ने नेपाल विद्यार्थी संघ (नेविसंघ) का...
