श्रमिकको पारिश्रमिक तथा सामाजिक सुरक्षासम्बन्धी कार्यविधि स्वीकृत, के पाउँछन् श्रमिकले ?

नयाँ विकल्प संवाददाता
प्रकाशित मिती: २०८३ कार्तिक २३, १५: २६

काठमाडौं : सरकारले ‘सार्वजनिक खरिदमा आबद्ध श्रमिकको पारिश्रमिक तथा सामाजिक सुरक्षासम्बन्धी कार्यविधि, २०८३’ स्वीकृत गरेको छ।

कानुन, न्याय तथा संसदीय मामिलामन्त्री सोविता गौतमले उक्त कार्यविधिले सरकारी पूर्वाधार निर्माणदेखि उद्योग, कलकारखाना, परामर्श, सूचना प्रविधि तथा अन्य सार्वजनिक खरिदमा आबद्ध श्रमिकको उचित पारिश्रमिक, सामाजिक सुरक्षा र श्रम अधिकार सुनिश्चित गर्ने बताएकी छन्।

यसले बिचौलियाबाट हुने ठगी, श्रम शोषण र दुर्घटनामा असुरक्षित हुनुपर्ने अवस्थाको अन्त्य गर्ने कानुनी व्यवस्था गरेको उनको भनाइ छ।

उनका अनुसार काम र सीपअनुसार न्यूनतम ज्यालाको सुनिश्चितता गरिएको छ। सरकारी निर्माण तथा फिल्डमा (क्षेत्रीय श्रमिक) काम गर्ने श्रमिकका लागि न्यूनतम दैनिक पारिश्रमिक निर्धारण गरिएको छ।

कार्यविधिअनुसार श्रेणी १ का आधारभूत सहयोगी (अदक्ष) (सफाइ कर्मचारी, कार्यालय सहयोगीलगायत) का लागि कुल दैनिक पारिश्रमिक एक हजार ७४० रुपैयाँ कायम गरिएको छ। जसमध्ये प्रत्यक्ष खातामा आउने रकम एक हजार ४५० रुपैयाँ, सामाजिक सुरक्षामा सार्वजनिक निकायको साझेदारी १० प्रतिशतबापत १४५ रुपैयाँ र रोजगारदाताको साझेदारी १० प्रतिशतबापत १४५ रुपैयाँ समावेश छ।

श्रेणी २ का आधारभूत कालिगढ (अदक्ष) (सुरक्षा गार्ड, हलुका चालक, ज्यामी आदि) को कुल दैनिक पारिश्रमिक एक हजार ९२० रुपैयाँ हुनेछ। जसमा प्रत्यक्ष खातामा आउने एक हजार ६०० रुपैयाँ, सामाजिक सुरक्षामा सार्वजनिक निकायको साझेदारी १० प्रतिशतबापत १६० रुपैयाँ र रोजगारदाताको साझेदारी १० प्रतिशतबापत १६० रुपैयाँ समावेश ।

श्रेणी ३ का अर्धदक्ष सहयोगी तथा सेवाकर्मी (सुरक्षा गार्ड, हलुका चालक, सहायक मिस्त्री/अपरेटर आदि) को कुल दैनिक पारिश्रमिक दुई हजार १०० रुपैयाँ हुनेछ। जसमा प्रत्यक्ष खातामा आउने एक हजार ७५० रुपैयाँ, सामाजिक सुरक्षामा सार्वजनिक निकायको साझेदारी १० प्रतिशतबापत १७५ रुपैयाँ र रोजगारदाताको साझेदारी १० प्रतिशतबापत १७५ रुपैयाँ समावेश छ।

श्रेणी ४ का दक्ष कालिगढ तथा सहायक सुपरिवेक्षक (डकर्मी, प्लम्बर, मेसिन/कम्प्युटर अपरेटर, गणक आदि) को कुल दैनिक पारिश्रमिक दुई हजार २८० रुपैयाँ हुनेछ। जसमा प्रत्यक्ष खातामा आउने एक हजार ९०० रुपैयाँ, सामाजिक सुरक्षामा सार्वजनिक निकायको साझेदारी १० प्रतिशतबापत १९० रुपैयाँ र रोजगारदाताको साझेदारी १० प्रतिशतबापत १९० रुपैयाँ समावेश छ।

श्रेणी ५ अन्तर्गतका उच्च दक्ष तथा सुपरिवेक्षक (फोरम्यान, हेभी अपरेटर, सबइन्जिनियर आदि) को कुल दैनिक पारिश्रमिक दुई हजार ४०० रुपैयाँ हुनेछ। जसमा प्रत्यक्ष खातामा आउने दुई हजार रुपैयाँ, सामाजिक सुरक्षामा सार्वजनिक निकायको साझेदारी १० प्रतिशतबापत २०० रुपैयाँ र रोजगारदाताको साझेदारी १० प्रतिशतबापत २०० रुपैयाँ समावेश छ।

मन्त्री गौतमका अनुसार बौद्धिक तथा व्यावसायिक श्रमिकको न्यूनतम पारिश्रमिक दर पनि निर्धारण गरिएको छ। जसमा श्रेणी १ का आधारभूत (प्रशासनिक) श्रमिकको कुल मासिक रकम ५४ हजार ६०० रुपैयाँ हुनेछ। यसमा दैनिक दर एक हजार ७५० रुपैयाँ, सामाजिक सुरक्षामा सार्वजनिक निकायको साझेदारी १० प्रतिशतबापत १७५ रुपैयाँ र रोजगारदाताको साझेदारी १० प्रतिशतबापत १७५ रुपैयाँ समावेश छ।

श्रेणी २ का आधारभूत (प्राविधिक) श्रमिकको कुल मासिक रकम ७६ हजार ४४० रुपैयाँ हुनेछ। जसमध्ये दैनिक दर दुई हजार ४५० रुपैयाँ, सामाजिक सुरक्षामा सार्वजनिक निकायको साझेदारी १० प्रतिशतबापत २४५ रुपैयाँ र रोजगारदाताको साझेदारी १० प्रतिशतबापत २४५ रुपैयाँ समावेश छ।

श्रेणी ३ का विशेषज्ञ (पाँच वर्षसम्मको अनुभव भएका) को कुल मासिक रकम एक लाख २० हजार १२० रुपैयाँ हुनेछ। जसमा दैनिक दर तीन हजार ८५० रुपैयाँ, सामाजिक सुरक्षामा सार्वजनिक निकायको साझेदारी १० प्रतिशतबापत ३८५ रुपैयाँ र रोजगारदाताको साझेदारी १० प्रतिशतबापत ३८५ रुपैयाँ समावेश छ।

श्रेणी ४ का विशेषज्ञ विज्ञ (पाँचदेखि १० वर्षसम्मको अनुभव भएका) को कुल मासिक रकम एक लाख ६३ हजार ८०० रुपैयाँ हुनेछ। जसमा दैनिक दर पाँच हजार २५० रुपैयाँ, सामाजिक सुरक्षामा सार्वजनिक निकायको साझेदारी १० प्रतिशतबापत ५२५ रुपैयाँ र रोजगारदाताको साझेदारी १० प्रतिशतबापत ५२५ रुपैयाँ समावेश हुनेछ।

श्रेणी ५ का विशेषज्ञ टिम लिडर (१० देखि १५ वर्षसम्मको अनुभव भएका) को कुल मासिक रकम दुई लाख सात हजार ४८० रुपैयाँ हुनेछ। जसमा दैनिक दर छ हजार ६५० रुपैयाँ, सामाजिक सुरक्षामा सार्वजनिक निकायको साझेदारी १० प्रतिशतबापत ६६५ रुपैयाँ र रोजगारदाताको साझेदारी १० प्रतिशतबापत ६६५ रुपैयाँ समावेश हुनेछ।

श्रेणी ६ का विशेषज्ञ टिम लिडर (१५ वर्षभन्दा बढी अनुभव भएका) को कुल मासिक रकम दुई लाख ६२ हजार ८० रुपैयाँ हुनेछ। जसमा दैनिक दर आठ हजार ४०० रुपैयाँ, सामाजिक सुरक्षामा सार्वजनिक निकायको साझेदारी १० प्रतिशतबापत ८४० रुपैयाँ र रोजगारदाताको साझेदारी १० प्रतिशतबापत ८४० रुपैयाँ समावेश हुनेछ।

मन्त्रालयका अनुसार उद्योग, कलकारखाना, बिक्रेता वा उत्पादकअन्तर्गतका श्रमिकको न्यूनतम मासिक पारिश्रमिक दर पनि निर्धारण गरिएको छ।

जसमध्ये श्रेणी १ का आधारभूत सहयोगी (अदक्ष) (सफाइ कर्मचारी, कार्यालय सहयोगी आदि) का लागि कुल रकम ३२ हजार ६०७ रुपैयाँ हुनेछ। जसमा खातामा आउने मासिक रकम २७ हजार १७२ रुपैयाँ र सामाजिक सुरक्षा योगदान २० प्रतिशतले हुन आउने पाँच हजार ४३५ रुपैयाँ समावेश छ।