विभाग गठन नगर्दा पनि काम नगरेको आरोप देउवालाई लाग्ने थियाे

नयाँ विकल्प,

मुलुकमा कोरोना कहर बिचमा काँग्रेसमा १४औं महाअधिवेशन नजिकिदै गर्दा आ–आफ्ना पक्ष विपक्षमा नेताहरुले अभिव्यक्ति दिन थालेका छन् ।

यतिखेर काँग्रेसको १४औं महाअधिवेशन समयमा हुन्छ, कि हुँदैन भन्ने चासो बढ्दै गएको छ भने अर्कोतर्फ सक्रिय सदस्य नविकरण गर्ने म्याद समेत सकिदै गएको छ, त्यसबारे काँग्रेस बोलेको छैन ।

नविकरणको फारामहरु जिल्ला जिल्लामै नपुगेकोले गाउँगाउँसम्म कहिले पुग्ने हो, एकिन भएको छैन । कोरोना कहरबिच केही नेता तथा कार्यकर्ताहरु नविकरण फाराम लिएर गाउँगाउँ दौडे पनि युवाहरुमा जोश, उत्साहजनक देखिदैन ।

काँग्रेसको नेतृत्वमा बुढाखाडा मात्र जाने हो, अरु तलतिरै बस्ने हो भन्ने मान्यता यतिखेर पनि निकै चर्चामा रहेको छ । नविकरणको फाराम नपाईरहेका कार्यकर्ता नयाँ फारामको पर्खाईमा बसीरहेका छन् ।

यिनै समसामयिक विषय र विशेषगरी नेपाली काँग्रेसको १४औं महाअधिवेशनमा केन्द्रित काँग्रेस भएर हाम्रा संवाददाताले काँग्रेस केन्द्रीय सदस्य सुरेन्द्र पाण्डेसँग गरेका कुराकानीको सम्पादीत अंशः

नेपाली कांग्रेसभित्र नेताहरू बीच विवादैविवाद छ नि किन ?

यसपालि हाम्रो महाधिवेशन गर्ने वर्ष हो । पार्टीमा आन्तरिक झगडाहरु पहिला पनि हुन्थ्यो । एउटा चलायमान जीवित पार्टीमा विवाद, बहस, छलफल हुन्छन् । त्यो अहिले पनि छ, अरू बेलामा पनि भइरहन्थ्यो ।

अरू बेलामा भन्दा यो यसपालि अलि बढी झगडा भएको हो । यसलाई सबै मिलेर कसरी गर्ने भन्ने कुरा पार्टीमा छलफल गर्नुपर्छ । अहिले परिस्थिति पनि त्यति अनुकुल छैन । समयले साथ दिइरहेको छैन । तर, यो साथ नमिलेको समयमा पनि हामीले कसरी मिलाएर अघि बढ्ने भन्नेतिर सबैजनाले सोच्नुपर्छ ।

अहिले कोरोना भाइरसको कारणले सक्रिय सदस्यता बाँड्ने कुराहरू त्यसपछि गर्ने काम जुन छ, त्यसमा अड्किरहेको अवस्था छ । यही चुनावको बेलामा कहाँ कमी कमजोरी छ, कतै धाँधली हुन्छ कि भनेर त्यसमा सचेत गराउने, यी कुराहरू स्वभाविक नै हुन् ।

सदस्यता वितरण गर्न पनि धाँधली गर्नुपर्छ, त्यसो नगरी चुनाव जितिँदैन ?

धाँधली गर्नुपर्छ भनेको होइन । फरक मत राख्ने साथीहरु त्यो लाग्न सक्छ भनेको । तर, त्यो आशंकामा मात्रै हो । त्यस्तो धाँधली हाम्रो पार्टी सदस्य वितरणमा कहिल्यै हुँदैन । फरदर्शी र स्पष्ट रुपमा इच्छुक साथीहरुलाई नयाँ सदस्यता र पुरा क्रियाशील साथीहरुको नविकरणको काम हुन्छ ।

त्यसमा धाँधली हुने कुरै आउँदैन । अहिले पार्टीको १४ औं महाधिवेशनको तयारीमा कोरोनाको कहरबीच पनि विभिन्न ठाउँमा साथीहरु लागिरहनुभएको छ । सक्रिय सदस्य नविकरण गर्ने नयाँ इच्छुक साथीहरुलाई सदस्यता वितरणको कामहरु भइरहेको छ । सक्रिय सदस्य नविकरणको काममा हामीहरु दत्तचित्त भएर लागेका छौं ।

सबै नेताहरु चुनावको तयारीमा लागिरहनु भएको छ । त्यसैले पार्टीभित्र केही बहस, छलफल र विवाद हुन्छन् । त्यसलाई ठूलो रुपमा लिनुपर्दैन । फेरि नेपाली कांग्रेस जस्तो डेमोक्रेट पार्टीमा बहस, छलफल र विवाद, आलोचनाहरु हुनु स्वाभाविक हो ।
पार्टी सभापति शेरबहादुर देउवाले विभागहरू गठन गर्नुभयो, गलत काम गर्नुभयो भन्ने पौडेल पक्षको आरोप छ । विभागहरू खारेज गर्नुपर्ने हो ? कहाँ पुग्यो पौडेल पक्षको माग र निष्कर्ष ?

विभागको लागि हेर्नुस्, पहिलाको विधानमा दुई महिनामा गर्नुपर्छ भनिएको थियो । अहिलेको संशोधित विधानमा ६ महिनासम्म विभाग गठन गरिसक्नुपर्छ भनिएको छ । धेरै समय त्यसलाई गर्ने प्रयास नभएको होइन ।

तर, प्रयास गर्दैगर्दै पनि कहिले कसले नाम नदिने कहिले कसले गर्दागर्दै ढिला भयो । अब ढिला भयो भन्दैमा कामै नगर्ने कुरा पनि आएन । विभागै गठन नगर्दा पनि अक्षमताको आरोप सभापतिले खेप्नुपर्ने हुन्छ । त्यसबाट बँच्न पनि विभाग गठन गर्न सभापतिज्यू वाध्य हुनुभएको हो ।

विभाग गठन नगर्दा पनि काम नगरेको आरोपहरु लागिरहेका हुन् । त्यसैले ढिलै भएपनि विभाग गरेर अगाडि बढ्ने भनेर सभापति लाग्नुभएको हो । यसमा केही साथीहरुलाई नराम्रो लागेको हुनुपर्छ । अहिलेको परिस्थितिले गर्दा त्यस्तो हुन गएको हो ।

ढिलै भएपनि विभाग गरेर केही साथीहरुले जिम्मेवारी पाउनुभएको छ । त्यसले पार्टीलाई केही भएपनि संगठनमा सहयोग गर्दछ । पार्टीको लामो समय लाग्नुभएका साथीहरुलाई केही जिम्मेवारी दिँदा राम्रै हुन्छ भनेर सभापतिज्यूले विभाग गर्नुभएको हो ।

पार्टी सभापतिले विगतमा गरेका कमीकमजोरी ढाक्न यसो गर्नु भएको भनने छ नि ?

सहमतिबाट गर्ने भनेर अड्किँदाखेरि यतिसम्म आएको कुरा हो । मलाई सोध्नुहुन्छ भने यसलाई तिललाई पहाड बनाउनुपर्ने आवश्यकता छैन । यसलाई अनावश्यक रूपमा हल्ला गर्न खोजिएको हो भने त्यो पनि गलत हो ।

यसरी हुँदैनभएको कुरालाई तिललाई पहाड भएर हल्लै फैलाउँदा सबैलाई नराम्रो हुन्छ । त्यसको साथै पार्टीलाई नराम्रो गर्छ । अहिलेको समय एकोहोरो विरोध गरेर मात्रै हुँदैन । समय, परिस्थिति हेरेर काम गर्नुपर्ने हुन्छ ।

हुँदैनभएको, गर्दैनगरेको कुरा बाहिर ल्याएर कसैलाई फाइदा गर्दैन । त्यस्तो कामले सबैलाई नाक्सान गर्छ । हामीले जुनसुकै काम गर्दै पनि यथार्थलाई राम्रो बुझेर मात्रै गर्नुपर्ने हुन्छ । अहिले आएर विगतमा भए÷गरेका कामको सम्झना गरेर केही फाइदा छैन । अब कसरी पार्टीलाई चुस्त, दुरुस्त ढंगले अगाडि बढाउने भनेर सोच्ने बेला भएको छ ।

त्यसोभए पार्टी सभापतिले विधानलाई मिचेर यस्तो गर्नुभएको भन्ने देखिन्छ होइन त ?

वास्तवमा भन्नुपर्दा उहाँलाई के लाग्यो भने यदि विभागहरू गठन गरिएन भने विभाग पनि गठन गर्न सकेन, यो गर्न सकेन, त्यो गर्न सकेन भनेर असक्षमताको आरोप लाग्छ । त्यसैले उहाँले तपाईंले भनेजस्तै बेमौसमको बाजा नै बजाउनुभएको हो ।

ढिला भयो भनेर विभाग गठन नगर्दा पनि कामै गर्न सकेन भनेर रोप लागिहाल्छ । बरु विभाग गठन गर्ने साथीहरुले पार्टीमा भूमिका पनि पाउँछन् भनेर उहाँले यसपालि बेमौसमको बाजा बजाउनुभएको हो ।

यो गर्न वाध्यता पनि थियो । किन भने सभापति भएर एउटा विभाग गर्ने काम पनि गर्न नसकेको भनेर आरोप लाग्ने डरले पनि अहिले विभाग गठन गर्न बाध्य हुनुभएको हो । त्यसैले सभापतिले अक्षमताको आरोपबाट जोगिनको लागि विभाग गठन गरेर बेमौसमको बाजा बजाउनुभएको हो ।

पार्टी कब्जा गर्न शेरबहादुर देउवाले रणनीति बनाइरहनुभएको छ, उहाँलाई सभापति बन्न हामी दिँदैनौँ भनेर रामचन्द्र पौडेल समुहले भनिरहनुभएको छ नि त ?

त्यसको लागि चुनाव नै गर्नुपर्छ । मलाई पनि बन्न मन छ, सभापति, मैले जित्छु ? मलाई महामन्त्री बन्न मन छ, मैले जित्छु ? जित्दिँन नि । किनभने पहिलो कुरा त कुनै पनि कार्यकर्ताले मलाई पत्याउनुहुन्न सभापति ।

त्यसकारण त्यो इच्छा गरेर मात्रै हुँदैन । त्यसको लागि अब चुनाव आउँदैछ । चुनावमा कार्यकर्ताहरूलाई कन्भिन्स गर्नुपर्छ । शेरबहादुर देउवा नै सधैँभरि सभापति, प्रधानमन्त्री भईरहनुपर्छ भन्ने छ र ? छैन नि ।

जसलाई आमजनता, कार्यकर्ताहरूले पत्याउँछ, त्यसैले पार्टी चलाउँछ । एउटा कुरा के ध्यानमा राख्नुपर्छ भन्दाखेरि निर्वाचन सकिएको भोलिपल्टदेखि अर्को महाधिवेशनसम्म जसले जिते पनि एउटै सभापति हुनुपर्छ ।

बकाइदा चुनाव लडेर जितेको मान्छेलाई काम गर्न नदिने, कर्नरमा पारेर अप्ठ्यारो गराउने काम कसैले पनि गर्नुहुँदैन । त्यसैले चुनाव जितेर आएको मान्छेलाई समयसम्म काम गर्न नदिएर बीचमा खुट्टा तान्ने काम गर्नुहुँदैन ।

त्यसले पार्टीभित्र गुट सिर्जना गर्दछन् । हाम्रो डेमोक्रेटिक पार्टी भएकाले यहाँ सधैं चुनाव हुन्छ । साथीहरुले पत्याएर जितेको मान्छेले पार्टी चलाउने हो । अब आउने महाधिवेशनमा पनि हामी सभापति दिन्नौं, दिन्छौं भन्ने भन्दा पनि चुनाव जित्न सक्नुपर्छ ।

चुनाव जितेर आउन बाटो खुल्ला छ । सधैं एउटै व्यक्ति हुनुपर्छ भन्ने छैन । परिवर्तन भएको राम्रो हो । त्यसको लागि नेता, कार्यकर्ताले विश्वास गरेको हुनुपर्छ । त्यो विश्वस जितेर आउनेलाई स्वागत गर्नुपर्छ । अहिलेको अवस्थामा महाधिवेशनको जुन किसिमको चर्चा र बहस सुरु भएको छ ।

१४औँ महाधिवेशनमा पनि शेरबहादुर देउवाले उम्मेद्वारी दिनुहुन्छ त ?

आजसम्मको कुरा हेर्दाखेरि उहाँले दिनुहुन्छ । अब आउने दिनमा कस्तो निर्णय गर्नुहुन्छ, त्यो हेर्न बाँकी छ । अहिलेसम्म उहाँको तयारी, लगाव हेर्दा उहाँले फेरि पार्टी सभापतिमा उम्मेदवारी दिनुहुन्छ ।

विभिन्न जिल्लाबाट आउने प्रतिनिधि साथीहरुसँग पनि परामर्श, सुझाव लिनु होला । उहाँहरुले कस्तो सल्लाह दिनुहुृन्छ, त्यसको पनि सुनुवाइ हुन्छ । चुनावमा भोट गर्ने महाधिवेशन प्रतिनिधिहरुले हो । उहाँहरुको सल्लाह, सुझाव र परामर्शबाट के निष्कर्ष निस्कन्छ त्यसअनुसार अगाडि बढ्नुहुन्छ । तर, अहिलेसम्म उहाँको तयारी र काम गराइ हेर्दा उहाँ १४ औं महाधिवेशनमा सभापतिको उम्मेदवार हो ।

१४औं महाअधिवेशनका लागि काँग्रेसभित्र निकै नेतहरुके तयारी देखिन्छ नी ?

अब त्यो त कोही व्यक्ति उम्मेदवारीमा आउन नपाउने भन्ने कुरा भएन । यो चुनौतीलाई सामना गर्छु, गर्दिनँ, मैले छोड्छु, छोड्दिँन भन्ने व्यक्तिको कुरा भयो । पार्टीको सदस्य भएको जुनसुकै व्यक्तिले उम्मेदवारी दिन पाउँछ । मैले बुझेसम्म आजका मितिसम्म उहाँले चुनावमा प्रतिस्पर्धा गरेर उम्मेदवारी दिनुहुन्छ । अहिलेसम्मको परिस्थितिलाई हेर्दा उहाँले सभापतिमा उम्मेदवारी दिने पक्का छ ।

त्यसोभए चुनावी मैदानमा जो आएपनि शेरबहादुरले छोड्नुहुन्न ?

चुनाव लड्ने मान्छेले प्रतिस्पर्धी को आउँछ भनेर आफ्नो लाइन छोड्ने कुरा हुँदैन । चुनावमा जाने आफ्नो विचार अधिकारको कुरा हो । त्यो उहाँले पनि प्रयोग गर्नुहुन्छ जस्तो लाग्छ । पद भनेको कसैले पनि दिएर लिने होइन ।

लडेरै दिनुपर्छ, त्यो अघिल्ला महाधिवशेनमा पनि भएको कुरा हो । अहिले पनि त्यस्ता प्रतिस्पर्धीहरु आउनुहुन्छ । चुनाव लड्ने मान्छेले त्यस्तो कुराको सामना गर्न तयार हुनुपर्छ । उहाँ त्यो कुरामा कटिबद्ध हुनुहुन्छ । चुनाव जित्ने आफ्नौ प्रयाससँग कार्यकर्ताको बल चाहिन्छ ।

ती कार्यकर्ता मन जित्न पनि सक्नुपर्छ । उनीहरुले पनि विश्वास गरेको मान्छे हुनुपर्छ । त्यसैले साथ साहयोग नगर्न सक्छन् । अहिलेसम्म शेरबहादुर देउवाजीलाई सबैले विश्वास गरेका छन् । त्यो आडमा पनि उहाँ अहिलेसम्म आफै उम्मेदवारी दिने मनस्थितिमा भएको देखिन्छ ।

अब पछि समयले कतातिर मोड्छ त्यो समयले बताउँछ । आजका मितिसम्म उहाँ १४ औं महाधिवेशनमा सभापतिको उम्मेदवार बन्ने मनस्थितिमा रहेको मैले पाएको छु । त्यसको तयारी पनि भइरहेको पाएको छु ।