असार १५ आज : राष्ट्रिय धान दिवस तथा रोपाइँ महोत्सव मनाइँदै – Naya Bikalpa
November 22, 2026, Sunday      Epaper

असार १५ आज : राष्ट्रिय धान दिवस तथा रोपाइँ महोत्सव मनाइँदै

काठमाडौँ ।  आज असार १५ अर्थात राष्ट्रिय धान दिवस तथा रोपाइँ महोत्सव देशभर विभिन्न कार्यक्रम गरी मनाइँदै छ । “मानो रोपेर मुरी फलाउने” दिनका रूपमा परिचित असार १५ नेपाली कृषिसंस्कृतिसँग गहिरो रूपमा जोडिएको पर्व हो ।

यस वर्ष २३औँ राष्ट्रिय धान दिवस तथा रोपाइँ महोत्सवको नारा “जलवायुमैत्री प्रविधि, धानमा आत्मनिर्भरता र समृद्धि” तय गरिएको छ । बाली विकास तथा कृषि जैविक विविधता संरक्षण केन्द्रका प्रमुख केशव देवकोटाका अनुसार जलवायु परिवर्तनको चुनौतीलाई ध्यानमा राख्दै आधुनिक तथा वातावरणमैत्री प्रविधिमार्फत धान उत्पादन बढाउने उद्देश्यसहित यो नारा चयन गरिएको हो ।

नेपाल कृषि अनुसन्धान परिषद् (नार्क) को सिफारिसमा २०६१ साल मंसिर २९ गतेको मन्त्रिस्तरीय निर्णयबाट असार १५ लाई राष्ट्रिय धान दिवसका रूपमा मनाउन थालिएको हो । किसानलाई प्रोत्साहन गर्ने, कृषिप्रति आकर्षण बढाउने तथा खाद्यान्नमा आत्मनिर्भरता हासिल गर्ने लक्ष्यसहित प्रत्येक वर्ष यो दिवस मनाइँदै आएको छ ।

असार १५ लाई दही–चिउरा खाने परम्परासँग पनि जोडेर हेरिन्छ । रोपाइँको चटारोबीच दही–चिउरा खाने चलन नेपाली समाजमा संस्कृतिका रूपमा स्थापित भएको छ ।

धान नेपालको प्रमुख खाद्यान्न बाली हो । कृषि क्षेत्रबाट प्राप्त कुल गार्हस्थ्य उत्पादनमध्ये धानको योगदान करिब १२ प्रतिशत रहेको छ भने राष्ट्रिय अर्थतन्त्रमा कृषि क्षेत्रको योगदान करिब ३३ प्रतिशत रहेको तथ्याङ्क छ ।

यद्यपि पर्याप्त जलस्रोत, उर्वर भूमि र जनशक्ति हुँदाहुँदै पनि नेपालमा धान उत्पादन अपेक्षाअनुसार बढ्न सकेको छैन । कृषि विज्ञहरूका अनुसार युवा जनशक्तिको विदेश पलायन, खेतीयोग्य जमिनको खण्डीकरण र घडेरीकरण, सिँचाइको अभाव, उन्नत बीउबिजन तथा मलको उचित प्रयोग नहुनु र धानको समर्थन मूल्य प्रभावकारी रूपमा निर्धारण नहुनुले उत्पादनमा असर परेको छ ।

सम्बन्धित समाचार

कस्तो रहला आजको मौसम ?
कस्तो रहला आजको मौसम ?
  • २०८३ असार १५, ०८: ०४

काठमाडौं : हाल नेपालको पश्चिमी भू–भागमा पश्चिमी वायुको तथा पूर्वी भू–भागमा भारतको ओडिसा आसपास अवस्थित न्यून चापीय प्रणालीको आंशिक प्रभाव...

आजका लागि विदेशी मुद्राको विनिमयदर
आजका लागि विदेशी मुद्राको विनिमयदर
  • २०८३ असार १५, ०८: ०४

काठमाडौं : नेपाल राष्ट्र बैंकले आजका लागि विदेशी मुद्राको विनिमयदर निर्धारण गरेको छ। राष्ट्र बैंकका अनुसार अमेरिकी डलर एकको खरिददर...

प्रधानमन्त्री शाह आज भारतको दुईदिने राजकीय भ्रमणमा जाँदै
प्रधानमन्त्री शाह आज भारतको दुईदिने राजकीय भ्रमणमा जाँदै
  • २०८३ असार १५, ०८: ०४

काठमाडौं । प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाह आज भारतको दुईदिने राजकीय भ्रमणमा जाँदैछन् । भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीको मैत्रीपूर्ण निमन्त्रणामा प्रधानमन्त्री शाह...