
भरतपुर : पूर्वी चितवनया सिमसारय् झंगः ल्याःखाःबले थुगुसिइ ५५ प्रजाति ध्वदुइकूगु दु । बर्ड एजुकेशन सोसाइटी व नेपाः पन्छीविद् संघया ग्वसालय् थ्वहे पुस २२ व २३ गते चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज व जःखः तब्यानाच्वंगु पुखू व खुसिइ ल्याःखायेज्या याःगु खः ।
वंगु दँय् खनेमदुपिं निगू प्रजातिया झंगःतकं थुगुसिइ खनेदूगु खः । बर्ड एजुकेशन सोसाइटीया ज्याझ्वः कजि झंगःविज्ञ बासु बिडारीया कथं थुगुसिइ हाकू छ्यं दुम्ह गंगाचिल व राजा गंगाचिल खनेदूगु खः । वंगु दँय् खंपिं मेगु प्रजातिया फुक्क हे झंगःत थुगुसिइ नं खनेदूगु वय्कलं कनादिल । वंगु दँय् ५३ प्रजातिया झंगःत खनेदूगु खः ।
थुगुसिइ लोथरनिसें दरै बोटेताल, गैडहवा (जिन्दगानी घाट)निसें सौराहाघाट, सौराहाघाटनिसें कसरा ताँ, तमोर तःपुखू, लामी तःपुखू, बीस हजारी तःपुखू व थुकिनापं स्वानाच्वंगु ताल भण्डारा माछापोखरी, बुढी राप्ती ढुङ्गरे खुसि, पटना तःपुखूलिसें पूर्वी चितवनया सिमसारय् ल्याःखाये ज्या याःगु खः । बिडारीं निन्हू जूगु ल्याःखायेज्याय् न्हय्छसः व न्यय्म्ह झंगःत ल्याःखानाःगु धयादिल । थुकिनं पीछसः व न्हय्म्हला चखेवाचखेवी हे दूगु वय्कलं धयादिल ।
वंगु दँय् न्हय्न्यासः व १७ झंगः ल्याःखाःगु खः । न्हापान्हापाया ल्याखय् थुगुसिइ चखेवाचखेवीया ल्याः म्हो खने दत । वंगु दँय् पीस्वसः व प्यम्ह चखेवाचखेवी खंनेदूगु वय्कलं धयादिल । सौराहाघाटं कसराघाटय् तक ४१ प्रजाति खनेदूगु खः । अथे हे, लोथरनिसें जिन्दगानी घाटतक निगू, जिन्दगानी घाटं सौराहाघाटतक २५, बीस हजारी तःपुखूली ३०, बुढीराप्तीइ २६, ढुङ्गरे खुसिइ २४, मत्यविकास केन्द्रय् १८, लामी तःपुखूली १६, पटना तःपुखूली १२ व तमोर तःपुखूली प्यंगू प्रजातिया झंगःत खनेदूगु वय्कलं धयादिल ।
न्हय्छसः व ५० म्ह झंगः खनेदूगुलिइ लःहँय्त जक हे पीछसः व न्हय्म्ह दूगु वय्कलं धयादिल । जलकौवा चीधकःपिं सच्छि व १७ व तःधिकःपिं प्यसः व ६० म्ह ल्याःखायेज्याय् खनेदूगु खः । बर्ड एजुकेशन सोसाइटीया पुलांम्ह नायः नापं जुयादीम्ह बिडारीं प्रदूषण, खुसि उत्खनन व अप्वःगु मनूतय् चहःपहलं यानाः लःझंगःया ल्याः म्हो जुजूंवंगु धयादिल । “जलेवा झंगः अप्वःगु दु । चखेवाया ल्याः अथे हे खः”, वय्कलं धयादिल ।
प्रदूषण म्हो जूथाय् मेथाय् सिबें अप्वः झंगः व जीवजन्तु खनेदूगु वय्कलं धयादिल । सोसाइटीपाखें सन् १९८७ निसें झंगः ल्याःखायेज्या याना वयाच्वंगु दु । नेपाः नापनापं पूर्वी एसियाया ३५ गू देशय् दँय्दसं जनवरी लाय् लःझंगःत ल्याःखायेज्या जुयावयाच्वंगु दु । सोसाइटीपाखें आः चिकुलाय् खनेदइपिं लः झंगः ल्याः खायेगु यानावयाच्वंगु खः । चितवनय् खुसः व ५२ गु प्रजातिया झंगःत दूगु वय्कलं धयादिल । उकि थुगुसिइ जिल्लाय् सच्छि व ५९ प्रजाति खनेदत । लखय् आश्रित ५५ प्रजाति दूगु वय्कलं धयादिल ।
काठमाडौं : खोला किनारका अव्यवस्थित बस्ती हटाउने सरकारी अभियानअन्तर्गत शुक्रबार बिहान बल्खु–टेकु आसपासका क्षेत्रमा डोजर चलाइएको छ । सोही क्रममा बल्खुस्थित साङ्गे...
काठमाडौंः स्थानीय बजारमा आज सुनचाँदीकोे मूल्य बढेको छ । सुन प्रतितोला रु तीन हजार ४०० र चाँदी रु १३५ ले...
काठमाडौँ : सरकारले दोस्रो चरणअन्तर्गत काठमाडौँ उपत्यकाका बागमती तथा सहायक नदी किनारमा रहेका सुकुमबासीमा डोजर चलाउन थालेको छ । अहिले...