
महाअधिवेशन नजिकिदै गर्दा नेपाली कांग्रेसभित्रको विवादको चुरो के हो यहाँलाई के लाग्छ ?
यसमा लोकतन्त्र भनेकै वाद, प्रतिवाद र संवादको व्यवस्था हो । त्यही वाद, प्रतिवाद र संवादले जुन घर्षण भएर निस्कन्छ । त्यो सत्यलाई सबैले कबुल गर्दै अगाडि बढ्ने व्यवस्था हो । त्यसकारण लोकतान्त्रिक पार्टीभित्र वादविवाद हुन्छ भन्ने ठान्नुपर्छ । तर, त्यसको पनि एउटा सीमा हुन्छ ।
यो देशमा तीनवटा ठूलठूला परिवर्तनमा पहिला २००७ राणासँग लडेर श्री ३ तिम्रो हुकुम प्रमांगील हुँदैन, विधिले शासन चल्नुपर्छ भनेम । राजासँग पनि तिम्रो लालमोहर हुकुमप्रमांगीले होइन भनेर आएको नेपाली कांग्रेसभित्र नेतृत्व गर्ने विधिभित्र भएन भने त छताछुल्ला हुन्छ ।
त्यसकारण नेपाली कांग्रेसको अहिलेको विवाद भनेको नीतिभन्दा नेता प्रधान, विधिभन्दा व्यक्ति प्रधान, सत्यभन्दा शक्ति प्रधान । यसरी एकलौटी ढंगले लान खोजिएको छ, त्यसले गर्दा यो परिस्थिति निर्माण भएको हो भन्ने लाग्छ ?
सभापतिले त विधिअनुसार नै गरिरहेको छु भन्नुभएको छ, सभापतिले विभाग गठन गर्न नपाउने हो र ?
विभाग गठन गर्न पाउनुहुन्छ । तर, त्यसको मिति त विधानले तोकिदिएको छ नि । अधिवेशन भएको ६ महिनाभित्र विभाग गठन गरिसक्नुपर्ने भनेर । अनि अर्को अहिले हामी प्रतिपक्ष काँग्रेसले चुनाव पनि लड्नुपर्ला ? तर सरकारले निर्वाचन गर्ला । हामीले दुई, दुई चोटी महाधिवेशनको घोषणा गरि सकिएको छ । महाधिवेशन भनेको त नीतिगत निर्णयसँगै नेतृत्वगत निर्णय गर्ने निर्वाचन पनि हो नि ।
भोलि सरकारमा भएका पार्टीले निर्वाचन घोषणा गरिसकेपछि एउटा पनि नियुक्ति, सरुवा, बढुवाका निर्णय ग¥यो भने हामीले आचारसंहिता उल्लंघन ग¥यो भन्छौं । यो लोकतान्त्रिक परम्परा हो । अर्को एक त उहाँले ६ महिनाभित्र गर्नुभएन । दोस्रो कुरा उहाँले पुरै सिद्धिएको चारै वार्षभित्र पनि गर्नुभएन । अनि थपिएको एकवर्ष त्यो पनि महाधिवेशन घोषणा गरिसकेपछि गर्नुभयो ।
अर्को कुरा उहाँले तीन वर्ष नपुग्दै सुशील कोइरालाले गरेको विभाग गठनको विभागको विरोध गरेर त्यसलाई भंग गर्नुपर्ने भएको कुरा उहाँले सम्झनुपर्रयो नि आफैले गरेको कुरा । विधान, नीति सबै कुरालाई लत्याएर यसलाई कब्जा गर्छु भनेर गएपछि त्यसलाई कसरी स्वीर्कानु ।
एक वर्ष थपेर पाँच वर्ष चलाउन पाउने अधिकार त सभापतिलाई विधानले दिएको छ नी होइन र ?
लौ एक वर्ष त थपिए छ, त्यसमा पनि उहाँले छ महिनाभित्र गर्न सक्नुभएन ।
तर यतिबेला भएपनि विभाग गठन गरेर सबै कार्यकर्ता, नेतालाई जिम्मेवारी दिएर उत्साह थपेको जस्तो भएन र ?
सभापतिजीको त्यही बौदिकता आमनिर्वाचन अगाडि गरिदिएको भए हरेक जिल्लामा पाँच जना केन्द्रीयस्तरका नेता हुन्थे । तिनले चार, पाँच मात्रै भएपनि भोट बढाउन सक्थे । त्योबेलामा चाहीं केही नगर्ने ? अहिले उहाँलाई चुनावमा मद्दत गर्छन् कि भनेर पार्टीलाई कब्जा गर्नको निम्ति गर्ने ?
सकारण यो सर्वथा विधि, विधान र परम्परा बिपरीत काम हो । हाम्रो पार्टीको ऐतिहासिक एउटा परम्परा छ त्यसलाई उहाँले मिच्नुभएको छ ।
शेरबहादुर देउवा अहिले टाउको गन्दा पनि बहुमतमा हुनुहुन्छ, उहाँले विभाग गठन गर्दा रामचन्द्र पौडेललगायतका नेताहरुको टाउको दुखाई किन ?
यसमा हाम्रो चित्त दुखाइ होइन । उहाँले ६ महिनाभित्र किन गठन गर्न सक्नुभएन ? आफ्नो अधिकार क्षेत्रभित्र गर्नुपर्ने उहाँको कर्तव्यको कुरा हो । यो महाधिवेशनको घोषणा हुनुभन्दा अगाडि मैले विभाग गठनको कुरा गर्दा उहाँहरु २८ बाट एकैचोटी ४७ मा पुग्नुभयो ।
जब महासमितिले नै २८ विभाग बनाउने भनेर निर्णय गरेको ६ महिना पनि नपुगि २८ बाट ४७ मा पुग्नुभयो । त्यो बेलामा गरेको भए अहिले उहाँहरुले जसरी हामीलाई भनिरहनुभएको त्यसमा तर्क हुन्थ्यो । अनि सभापति भएभन्दैमा विधान मिच्न पाउने अधिकार हो ?
विगतमा पनि त विभागहरु समयमा गठन भएका थिएनन् नि होइन र ?
विगतमा नभएर त शेरबहादुरजीले नै सुशील कोइरालाले गठन गर्नुभएको विभागलाई खारेज गराउनुभयो ।
सभापतिले त मैले रामचन्द्र पौडेललगायत सबैलाई मिलाएर जान खोजेको थिएँ, उहाँहरुले दिनुभएन भन्नुहुन्छ नि ?
यो उहाँको सरासर लगत कुरा हो । उहाँले समयमै गर्न सक्नुहुन्थ्यो । गरेको भए वैधानिक अधिकारभित्र पथ्र्यो । सहमतिले विधि तोड्न पाइँदैन । तर, सहमतिले परिवर्तन चाहीं गर्न सकिन्छ । तर, अहिले आएर पार्टीभित्र बेपत्ताले मान्छेहरु भरिएको छन् । ती हाम्रा पनि हुन् ।
अनि तपाईंहरु किन आत्तिएको त ?
हामी आत्तिएका छँदैछैनौं । हामी यो महाधिवेशनसम्म पार्टी घेराउ गर्नुपरे, त्यही अनसन बस्न पनि तयार छौं । त्यसकारण हामी सत्य र विधिसम्मत प्रक्रियामा लडिरहेका आत्तिएका होइनौं । तर, विधि र नीतिबिहीन भएपछि विवाद हुन्छ ।
१३औं महाधिवशेनमा तपाई उतैबाट महामन्त्रीमा उम्मेद्ववारी हुनुुहन्थ्यो होइन र ?
त्यो धोका दिएको कुरा मलाई किन सोध्नुहुन्छ डा. सशांक कोइरालाको अस्तिको फायर साइड हेर्नुस् न । मैले यी दुईटालाई साच्छी राखेर भनेको अहिले आएर उनीहरुले भने । ती दुई पत्रकारले अहिले नै रामचन्द्रजीलाई भेटौ नभए रामचन्द्रजीलाई हामी बोलाएर ल्याउँछौं पनि भनेका हुन् । भनेपछि म नेपाली जनतालाई भन्न चाहन्छु मलाई कत्रो ग्रान्डडिजाइनबाट हराइएको रहेछ ।
उसोभए शेरबहादुर देउवाको पछाडि तपाईं किन लाग्नुभयो त ?
म त्यतिबेला शेरबहादुरजीको टिमबाट महामन्त्रीमा लडेकै हो । किन लागेँ, लागेँ त्यो त्यहीबेलामा सकियो ।
शेरबहादुर देउवालाई किन विश्वास गर्नुभयो त ?
किन गरेँ म त्यतातिर जान चाहन्न । शेरबहादुरजीले त्यसरी धोका दिनुभएको छ । यसले उहाँको चरित्रको प्रदर्शन गर्छ । यसमा आमजनतालाई फेरि आग्रह गर्न चाहन्छु, दुवै शक्ति एकातिर मिलेर रामचन्द्रजीको हार पनि त्यो हुन सक्छ, म त हारेँ, हारेँ । र स्वयं गगन लड्दा मैले कति भोट पाएँ, र मेरा साथीहरुको ममाथि कति विश्वास रहेछ ।
तपाईंलाई गगन थापासँग प्रतिस्पर्धा गर्नुहुने थिएन भन्ने आरोप पनि लाग्यो नि ?
मैले प्रतिस्पर्धा गरेको होइन । मैले लड्छु भनेर घोषणा गरिसकेपछि, अहिले पनि उहाँले पहिला लड्छु भनेर घोषणा गरेदेखि त्यसमा म पक्कै लड्दिँन ।
ज्वाइँ ससुरा चुनाव लड्नुहुन्छ एउटै पदमा ?
अहिले मैले घोषणा गरिसकेपछि कोही आयो भने त्यसलाई फिर्ता लिन्न । त्योबेला पनि उहाँसँग मैले धेरैचोटी सल्लाह गरेको हुँ । त्यसकारण त्यो बिर्सिइसकेको कुरालाई नकोट्याऊ । त्यो सिद्धिसक्यो ।
त्यसोभए शेरबहादुर देउवासँग जानु गल्ती भयो भन्न खोज्नु भएको हो ?
अहिले किन भन्नु ? कुनै बेला भन्नुपरेछ भने भनौंला ।
रामचन्द्रको टिमबाट लडेको भए तपाई महामन्त्री हुनुहुन्थ्यो नि ?
यसमा रामचन्द्रजीको पनि त्यत्तिकै गल्ती छ । उहाँले टिम घोषणा गर्दा के गरौं भनेर सोध्नुभएको भए जाँदैन थिएँ कि । तीन, चार बसेर आफै घोषणा गर्नुभयो ।
तपाईं शेरबहादुर टिममा नगएको भए उहाँ सभापति हुनुहुन्थ्यो नी होइन र ?
त्यो पनि भन्ने पक्षमा छैन । शेरबहादुरजीले मलाई त्यो चुनावमा धोका दिनुभएको हो । त्यो कुरा मैले मात्रै भनेको आफू हारेर भन्यो भन्ने हुन्थ्यो । डा. सशांक कोइरालाले आफ्नै मुखबाट उहाँले मलाई सहयोग गर्नुभएको भनिसकेपछि प्रष्ट भयो ।
तपाईं गिरिजाप्रसाद कोइराला बाचुन्जेल साथमा रहनुभयो होइन ?
हो ।
सुशील कोइरालासँग पनि तपाईंको सहकार्य रह्यो ?
उहाँलाई मैले धोका चाहीं दिइँन, तर उहाँको काम गर्ने तौरतरिकामा विमतिहरु प्रशस्तै भयो । यदि सुशील कोइराला जीवित भएको भए म यतातिर जाँदैन थिएँ ।
शेरबहादुर देउवालाई सभापति बनाउन तपाईंकै हात छ भन्छन् नी ?
आज आएर त्यो भन्न चाहन्न । मैले जतिसकेँ इमान्दरीपूर्वक सहयोग गरेँ । तर, उहाँकै इतरका वरिष्ठ नेताले भन्दै हुनुहुन्थ्यो तीनवटा भोट दिनु भनेर थ्री एस लेखेर बाँडिएको थियो रे । ती थ्री एसमा सशांक, शेरबहादुर र सीतादेवी भन्ने पनि कुरा आएका छन् । यी यस्ता खेलामेला भएहोलान्, कसैको व्यक्तिगत इच्छा भएहोलान् तर मलाई चाहीं ग्रुपै लागेर हराए ।
त्यसोभए शेरबहादुर देउवा कांग्रेसको असफल सभापति हो त ?
असफल त उहाँका अहिलेका गतिविधिले नै देखाउँछ नि । अहिले जसरी देशमा यत्रो चुनौति छ । त्यसबेला एउटा डाइनामिक ढंगले सशक्त रुपमा पार्टीलाई परिचालित गर्नुपर्नेमा एउटा गिरोह लिएर हिड्नुभएको छ । त्यसलाई मैले कसरी सफल भन्नु ।
अब आउने निर्वाचनमा शेरबहादुरको गठबन्धनमा जान सक्नुहुन्छ ?
कसले जित्ला, कसले हार्ला त्यो समयले देखाउने हो । त्यसैले अहिले नै शेरबहादुरजीसँग जाने हो अर्कोसँग । मैले त आफै लड्छु भनिरहेको छु ।
आउने महाधिवेशनमा तपाई सभापतिको उम्मेदवार हो ?
म सभापतिको उम्मेदवार हो ।
त्यसमा कम्प्रमाइज गर्नुहुन्न ?
त्यो त अहिले पनि भनिरहेको छु नि । अहिले पार्टीभित्र सुधारका लागि हामी ७, ८ जना छौं । तिनीहरुमध्ये जो पनि सहमति भयो भने मेरो उम्मेद्वार हो । त्यसमा हामीहरुमा सहमति भएन भने अहिलेका प्रभावकारी युवाहरुमध्येबाट चयन गरौं । त्यसमा पनि मेरो सहमति छ ।
होइन, समग्र रुपमा सहमति पार्टीलाई गतिशील बनाउनुपर्छ भने अहिलेसम्म भएका म जस्ता भूतपूर्व पदाधिकारी र अहिले भएका पदाधिकारीहरुबाट उम्मेदवार खोजौं त्यसमा पनि सहमत छु । होइन आफूआफू लड्ने हो भने गएको चुनावमा मैले पाएको धोका पनि हिसाव किन गर्नुछ त्यसकारण म आफै लड्छु ।
अब आउने महाधिवेशनमा रामचन्द्र, प्रकाशमानसिंह, सशांक कोइराला, डा. रामशहरण, अर्जूननरहिंस केसीको एउटा टिम छ, त्यसबाट एउटा मात्रै उम्मेद्वार हुन्छ ।
जो भएपनि एउटा मात्रै हुन्छ । अहिले नाम कसैको नसोध्नुहोस् म भन्दापनि भन्दिँन । तर, हामी जो भएपनि एकजना उमम्मेदवार हुन्छ ।
त्यसोभए कृष्णप्रसाद सिटौलाले तपाईंहरुलाई साथ दिनुहुन्छ ?
कृष्णप्रसाद सिटौलाजी पनि हामीसँगै हुनुहुन्छ । उहाँपनि पछिल्लो समय यो पार्टीको पुनर्जागरणको निम्ति हामीसँगै हुनुहुन्छ ।
त्यसोभए तपाईंहरुको गुटबाट एकजना सभापतिको उम्मेदवार हुन्छ ?
हो । त्यसमा तपाईंहरु ढुक्का भएर बस्नुहोस् ।
शेरबहादुर देउवालाई जसरी नी हराउनुहुन्छ ?
हराउने होइन, हामी जित्ने मनसायले अगाडि बढ्छौं ।
त्यो किसिमको कार्यकर्ता छ तपाईंहरुसँग ?
कार्यकर्ता र आमजना त हामीसँग ६० प्रतिशतभन्दा बढी छन् । तर, नेतृत्व गर्ने लेभलमा शेरबहादुरजी बलियो हुनुहुन्छ ।
शेरबहादुर देउवासँग देशभरिका कार्यकर्ता छन् नि ?
उहाँसँग टाँसिएर बस्ने कार्यकर्ता छन् । हामीसँग जनताको बीचमा उभिने कार्यकर्ता छन् ।
अन्त्यमा तपाईको लोकप्रिय पत्रिका नयाँ विकल्प साप्ताहिक मार्फत् नेपाली काँग्रेसको वर्तमान अवस्थाको बारेमा मेरा विचारहरु प्रवाह गर्ने अवसर दिनुभएकोमा पत्रिका परिवारलाई विशेष धन्यवाद !
Gransino puts live dealer tables next to a catalogue of 9,000 games and a sportsbook, so you can move between...
काठमाडौँ । निर्वाचन आयोगले आगामी स्थानीय तह निर्वाचनको मिति निर्धारण गर्ने विषयमा संघीय संसद्मा प्रतिनिधित्व गर्ने राजनीतिक दलहरूसँग छलफल गर्ने...
Wondering what to sort out before you put money in? BetBlast is an online casino and sportsbook run by EOD...