नेकपा विवाद नाटकको पटाक्षेप !

हरिविनोद अधिकारी,

काठमाडाैं-

१- नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी एमाले र नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी माओबादी केन्द्र मिलेर नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (नेकपा) बनेर संसदीय परम्पराअनुसार अहिले संसदको सबैभन्दा ठुलो दलको रुपमा सरकारमा छ र प्रादेशिक सरकारमा पनि त्यही स्वरुपमा ६ प्रदेशमा छ ।

जरासन्धीय स्वरुपमा एकभएका ती दलहरु आपसमा मिलेर बस्न पनि सकेका छैनन् र छुट्टिएर जान पनि सकेका छैनन् । अनि वारम्बार विवाद आउँछ । यसपटकको विवादले उग्ररुप लिएको देखिन्छ ।

त्यसैले दुईओटा अध्यक्षको छायामा बसेर छायायुद्ध खेलिएको देखियो र आपसमा विवाद समाधान गर्न भनेर शक्तिशाली कार्यदल पनि गठन भयो पार्टीका महासचिव विष्णु पौडेलको संयोजकत्वमा । त्यसले प्रतिवेदन पनि बुझाएको छ ।

२. एउटा हँस्यौली छ— एकपटक विवाहित जोडीहरुका बिचमा सम्बन्ध विच्छेद बढ्दै गएकोमा चिन्तित भएर सरकारले एउटा आयोग बनाएछ , किन सम्बन्ध विच्छेद यसरी बढ्दै गएको होला ? यसवारेमा प्रतिवेदन दिन र आगामी दिनमा अपनाउनु पर्ने सतर्कताका वारेमा सुझाव दिनसमेत भनिएको रहेछ ।

बडो मिहिनेत गरेर, लाखौँ जोडी र बुद्धिजीवी तथा समाजका सामाजिक सुधारका अभियन्तासँग अन्तर्वार्ता लिएर र सम्बन्ध विच्छेद भएका विच्छेदीहरुसँग सोधेर प्रतिवेदन तयार गरिएछ र निचोड रहेछ—विवाह भएकाले सम्बन्ध विच्छेद हुँदारहेछ । अब विवाह नै नहुने हो भने सम्बन्ध विच्छेद कहिल्यै नहुने देखिन्छ ।

३. सत्तारुढ नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी(नेकपा)का दुई अध्यक्षका बिचमा देखिएको भनिएको विवादको समायोजन गरी विवाद मिलाउन बनेको कार्यदलले पनि बडो मिहिनेतका साथ प्रतिवेदन दिएको देखिन्छ र निचोड निकालेको पाइन्छ—अबदेखि दुईओटै अध्यक्ष रहनेछन् , प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली प्रधानमन्त्री र अध्यक्ष दुवै हुनेछन्,।

महाधिवेशन चैतसम्ममा हुनुपर्नेछ र अर्का अध्यक्ष प्रचण्डले अध्यक्षकै रुपमा काम गर्नेछन् । अवदेखि मन्त्री राख्दा, परिवर्तन गर्दा र संवैधानिक अंगहरुमा मानिसहरु भर्ना गर्दा सोधेर गर्ने परिपाटी अपनाउनु पर्नेछ आदि आदि ।

४.भन्थे राजनीतिक विश्लेषकहरु कि नेकपाको यो विवाद या त जानी जानी जनतालाई रनभुल्ल गराउन रचिएको हो , होइन भने जे भइरहेको छ, त्यसका केही परिवर्तन हुँदैन अनि जस्ताको तस्तै गरी सरकार र पार्टीको नेतृत्व केपी शर्मा ओलीले गरिरहनेछन् । कुनै हँस्यौलीमा भने जस्तै —श्रीमानले तातो पानीले नुहाउनका लागि श्रीमतीलाई पानी तताउन भनेछन् रे , अनि श्रीमती पनि के कम , बडो रिसाएर भनिछन् रे, म पानी तताउँदिन पनि र दिन्न पनि । अनि श्रीमानले बडो फुर्तीसाथ भनेछ रे—नत्र म केके गर्छु है । झन श्रीमती सुरिएर भनिछन् —म कुनै पनि हालतमा पानी तताउँदिन , अब के गर्ने मलाई? अनि श्रीमानले भनेछ रे—त्यसो भए चिसो पानीले नै नुहाउने । सायद यही नियतिको अनुमान राजनीतिक विश्लेषकहरुले गरिसकेका थिए र भन्थे—अब प्रचण्ड र माधव नेपाल, झलनाथ, नारायणकाजीहरुले चिसै पानीले नुहाउने छन् । नभन्दै प्रतिवेदनको सारले त्यही देखाएको छ । अब अर्को नाटक के हुनेछ भने यो प्रतिवेदनलाई सचिवालयले, स्थायी समितिले र केन्द्रीय समितिले अनुमोदन गरेर जे भइरहेको छ सबै काम पार्टीको नियम बमोजिम प्रजातान्त्रिक तरिकाले भइरहेको छ ।

५.हुन त कुनचाहिँ दलमा विवाद छैन र ? कुनचाहिँ दलको संस्थापन पक्षले अर्को आन्तरिक विपक्षीहरुसँग सद्भावपूर्ण व्यवहार भएको छ र ? यही मेसोमा कुनै दलहरु एक भएर पनि धेरै दलमा विभाजित देखिन्छन् र कुनै धेरै दलमा विभक्त हुने क्रममा छन् ।

राप्रपाको एउटा चोइटो जसले आफूलाई सूर्यवहादुर थापाको विरासत ठान्नेगर्छ, नेपाली काँग्रेसमा समाहित भएको छ जसरी कि मधेसी फोरम लोकतान्त्रिकको मुख्य भाग नेपाली काँग्रेसमा समाहित भइसकेको थियो ।

राप्रपा एक भएको छ तीन दलबाट एउटामा तर तीनओटा टाउको भएको सर्पझैँ मडारिँदै छ । नेकपामा दुईओटा टाउको भएको भाण्डारक समुद्री चरोझैँ दुईओटा मुखमध्ये एउटा मुखले अमृतफल खाइरहेको छ र अर्कोले कुनै पनि बेला विषफल खान सक्छ ।

६. यदि नेकपामा साँच्चै समस्या परेर नै कार्यदल बनाइएको हो भने तर नेकपामा देखिएको मूल समस्यालाई सम्बोधन नगरी प्रतिवेदन आएको छ । बादसाहको नयाँ लुगाको सोखमा निःशर्त जुलाहाहरुले लुगा बनाएका छन् ।

त्यहाँ अब कुनै बालकको आवश्यकता छ जसले सत्यकुरा समाजलाई भनोस् । यसकारणले नेकपाको विवादमा जनचासो भएको हो कि अहिले त्यो दल सत्तामा छ र उनीहरुको कृत्रिमरुपमा नै देखिएको होला, तर समयलाई बेकारमा बर्बाद गर्दै सरकार र समाजको ध्यान त्यतातिर खिचिएको छ कोरोनाको महामारी र त्यसबापतको भ्रष्टाचारका वारेमा कुरा हुनुभन्दा ।

७.यदि समस्या नै परेर , दुईओटा अध्यक्षको कामकार्बाहीमा समस्या परेर नै कार्यदल बनाइएको हो भने यो भुसमाथिको लिउन हुनेछ । लिउन लाउन नपाउँदै उप्किने छ ।

प्रधानमन्त्री ओलीले अब झन यो नगदी प्रतिवेदनलाई आधार बनाएर कसैलाई टेर्ने छैनन् जसरी कि २०७६ साल मंसिर ४गतेको उधारो सहमतिमा टेकेर प्रचण्डलाई आधा समय प्रधानमन्त्री गराउने वाचालाई पन्छाएका थिए ।

साँच्चै समस्या परेर कार्यदल बनाइएको हो भने र आएको प्रतिवेदनले स्थायी समितिमा कुनै पहुँच पाउने छैन , त्यसैले अब लामो समयसम्मका लागि स्थायी समिति नै बस्नेछैन । होइन, विवाद नै थिएन, दुनियाँलाई देखाउन मात्र विवादको फन्डा देखाइएको हो भने यसले नेकपाको विश्वसनीयतामा नयाँ ह्रास देखिने छ र जनतामा देखिने अविश्वनीयता विस्तारै मापन हुन थाल्नेछ ।

८. प्रतिवेदनका वारेमा पहिले नै अनुमान गरिएको थियो , यस्तै आउने छ जसले प्रधानमन्त्री ओलीको कुनै पनि कदममा रोक लगाउन सक्नेछैन । वामदेव थेरापीको परिणाम यस्तै हुने अनुमान थियो , भयो । तर आगामी दिनमा कसरी नेकपाको जहाज नेपाली समाजरुपी समुद्रमा तैरिने छ, त्यसले आगामी दिनका वारेमा निर्णय गर्नेछ ।

नेपाली राजनीतिका आगामी दिनहरु त्यति सहज देखिएका छैनन् । विस्तारै त्यसको पटाक्षेप पनि हुनेछ । आखिर नाटकले पटाक्षेप हुनु नै पर्छ ।

९. र अन्त्यमा, राष्ट्रकवि माधव प्रसाद घिमिरेप्रति श्रद्धाञ्जलि । उहाँको यही भदौ २ गते १०१ वर्षको उमेरमा काठमाडौँमा, उहाँकै निवासमा निधन भएको छ । एउटा बास्नादार फूलको थुंगा वाग्मतीमा बगेर गएको छ । नेपालीको ज्योतिको पंखाले अमरत्व प्राप्त गर्दै नेपाली माटोमा लाखाँै वर्षसम्म माटोको सुवासको कथा भनिरहने छ ।

वहुआयामिक तर मूलतः कविताले नै जीवन बोल्न सक्ने कविको अवतरण १९७६साल असोज ७ गते पुस्तुन गाउँमा भएको थियो भने २०७७साल भदौ २ गते राष्ट्रकविको रुप लिएर झल्झलाकार भई नेपाली आकाशमा एउटा ग्रहको रुपमा रहनु भएको छ । उहाँप्रति शब्दश्रद्धा तथा परिवारप्रति समवेदना ।