विज्ञान प्रविधिमा चीनको पाँच वर्षभित्र अमेरीकी एकाधिकार तोडने लक्ष्य सार्वजनिक

एजेन्सी
वेइजीङ-चीनले विज्ञान प्रविधिमा अमेरीकी एकाधिकार ताेडने लक्ष्यसहितकाे पञ्चवर्षीय योजना सार्वजनिक गरेको छ ।

राष्ट्रपति सी जिनपिङ नेतृत्वको चीनले ट्रम्प प्रशासनले अमेरिकी प्रविधि बिक्रीमा लगाएको प्रतिबन्धबाट सिर्जित क्षतिलाई सीमित गर्ने प्रयास गरिरहेको छ । पछिल्लो समय अमेरिकी कम्प्युटर चिप्सहरू र अन्य उच्च-प्रविधिका अवयवहरूको पहुँचमा अमेरिकाले बाधा उत्पन्न गरेपछि चीनले नयाँ महत्वाकांक्षी योजना सार्वजनिक गरेको हो ।

सत्तारुढ कम्युनिस्ट पार्टीका नेताहरूले नयाँ पञ्चवर्षीय योजनाको मस्यौदा बिहीबार बेइजिङमा सार्वजनिक गर्दै यस्तो प्रतिबद्धता व्यक्त गरेका हुन् । चिनियाँ नेताहरूले उच्च स्तरको प्रविधिका क्षेत्रमा आत्मनिर्भर हुने गरी नयाँ पञ्चवर्षीय योजना अघि सारेका छन् ।

अमेरिकाले खासगरी सुरक्षा र जासुसीको आरोप लगाउँदै चिनियाँ प्रविधि कम्पनीहरूलाई एकपछि अर्को आदेशद्वारा अमेरिकी चिप्सहरू बिक्री गर्न रोकिराखेको छ ।

चिनियाँ कम्पनीहरूले टेलिकम, बायोटेक र अन्य क्षेत्रमा प्रतिस्पर्धा गर्न थालेपछि अमेरिकाले नयाँ रणनीति अपनाउन थालेको चिनियाँ नेताहरूको बुझाइ छ । चीनमा सन् १९५० को दशकदेखि पञ्चवर्षीय योजना लागू छ ।

चार दशकयता खुला बजार र आर्थिक उदारीकरणको नीति अंगालेको चीनले पञ्चवर्षीय योजनाका आधारमा देशको समग्र आर्थिक, सामाजिक तथा पूर्वाधार विकासलाई सम्बोधन गर्ने गरेको छ जसमा चिनियाँ कम्युनिस्ट पार्टीको भूमिका प्रमुख रूपमा रहने गरेको छ । योजनाको पूर्ण विवरण अर्को वर्षको मार्चमा सार्वजनिक गरिनेछ ।

नियमहरूमा संशोधन तथा उद्योगहरूका लागि नयाँ योजना त्यसपछि अगाडि सारिने बताइएको छ । चिनियाँ कम्युनिस्ट पार्टीद्वारा प्रकाशित विज्ञप्तिमा ‘विज्ञान र प्रविधि राष्ट्रिय विकासका लागि रणनीतिक महत्वका भाएकाले यो क्षेत्र आत्मनिर्भर हुनु पर्दछ’ भनिएको छ ।

विज्ञान र प्रविधिमाथिको सामर्थ्य निर्माणका कार्यलाई द्रुत गतिमा अघि बढ्नुपर्ने विज्ञप्तिमा उल्लेख छ । तर, यसबारे विस्तृत विवरण दिइएको छैन । चीनले बिहीबार सार्वजनिक वक्तव्यमा ‘हरित र कम कार्बनयुक्त विकास’लाई बढावा दिइने तथा चिनियाँको जीवनस्तर माथि लैजाने वाचा गरिएको छ । साथै वक्तव्यमा २३ लाख सैनिकलाई थप सुदृढ र सुसज्जित गरी ‘राष्ट्रिय सार्वभौमिकताको रक्षा गर्न’ सक्षम तुल्याइने उल्लेख छ ।

विशेषगरी चीनमा उत्पादित स्मार्टफोन, इलेक्ट्रिक कारहरू र अन्य प्रविधिमा प्रयोग गरिने प्रोसेसर चिप्सहरूका लागि अमेरिकासँग निर्भर रहनु परेकामा चिन्ता व्यक्त गरेका छन् । चीनका कारखानाहरूले विश्वको अधिकांश स्मार्टफोन, पर्सनल कम्प्युटर र दैनिक उपभोग्य इलेक्ट्रोनिक्स उत्पादन गर्दछन् ।

तर त्यसका लागि अमेरिकी, युरोपियन र जापानी सामान जरुरी हुन्छ । चिनियाँ कम्युनिस्ट नेताहरूले यी वस्तुको उत्पादनमा विदेशीसँगको परनिर्भरतालाई मुख्य चुनाैतीका रूपमा स्वीकार गरेका छन् । विशेषगरी चीनमा उत्पादित स्मार्टफोन, इलेक्ट्रिक कारहरू र अन्य प्रविधिमा प्रयोग गरिने प्रोसेसर चिप्सहरूका लागि अमेरिकासँग निर्भर हुनुपर्ने बाध्यता कायमै रहेकाे बेला चीन सरकारले प्रविधिमा अमेरीकी एकाधिकार ताेडने रणनीति सहितकाे पाँच बर्षे याेजना अगाडि सारेकाे हाे ।