यस्तो बनायो काँग्रेसले संरचना – Naya Bikalpa
November 19, 2026, Thursday      Epaper

यस्तो बनायो काँग्रेसले संरचना

काठमाडौं । नेपाली कांग्रेसको महासमितिले पारित गरेको बिधानले समावेसितालाई भरमग्दुर प्रतिनिधित्व गरेको छ । जस अनुसार हरेक बर्ग, क्षेत्र, लिंग र समुदायले कांग्रेसको राजनीतिमा प्रवेश गर्ने अवसर पाउने कांग्रेसका नेताहरु बताउँछन् । जस अनुसार केन्द्रीय कार्य समितिको आकार यस्तो रहेको छ ।

पदाधिकारी ः नेपाली कांग्रेसले पदाधिकारीमा १४ जना रहने व्यवस्था गरेको छ । जसअनुसार सभापति १, उपसभपापति २ र महामन्त्री २ जना निर्वाचनबाटै चयन गर्ने व्यवस्था गरेको छ ।

पदाधिकारीमै सहमहामन्त्री ८ जना पर्दछन् । सबै सहमहामन्त्री निर्वाचित भएर आउनु पर्ने भए पनि त्यसमा खुल्ला प्रतिष्पर्धा गर्न पाइँदैन । जस अनुसार सहमहामन्त्री हुन अव आठ वटा क्लस्टरमा अटाउनु पर्छ ।

जसअनुसार खस आर्य, महिला, आदिवासी जनजाति, मधेशी, दलित, थारु, मुश्लिम र पिछडिएको क्षेत्रबाट मात्र उम्मेदवार वा प्रतिष्पर्धी हुन सकिन्छ ।

त्यस्तै कांग्रेसको बिधानले निर्वाचित केन्द्रीय सदस्यहरुमध्येबाट उम्मेदवार हुन पाउने र त्यस्तो उम्मेदवारलाई निर्वाचित केन्द्रीय सदस्यहरुको बहुमतबाट कोषाध्यक्षको चयन गर्न सकिने व्यवस्था गरिएको छ । उनले मनोनित गर्ने प्रवक्तालाई भने पदाधिकारीको मान्यता दिइएको छैन् ।

त्यस्तै संसदीय दलको नेतालाई समेत पदाधिकारीको मान्यता दिइएको छैन ।

केन्द्रीय कार्य समिति ः नेपाली कांग्रेसको केन्द्रीय कार्य समिति एक सय ६७ सदस्यीय हुने प्रावधान बिधान प्रतिवेदनमा उल्लेख छ । जसअनुसार पदाधिकारी १४ जना हुने छन् । एक जना पदाधिकारी कोषाध्यक्ष भने केन्द्रीय सदस्यहरुमध्येबाट चयन हुने छन् ।

केन्द्रीय कार्य समितिको सदस्यको लागि प्रत्येक प्रदेशबाट एक महिलासहित ३ जनाको दरले २१जना, खुल्ला प्रतिष्पर्धाबाट ३५ जना, समावेसी कोटाबाट ५४ जना, खुल्ला महिलाबाट ९ जना, अल्पसख्यकबाट १ र अपांगताबाट निर्वाचित हुने व्यवस्था बिधानमा छ । बिधानको दफा २१ अनुसार सभापतिले २० प्रतिशत अर्थात ३३ जना मनोनित गर्न पाउने अधिकार सुरक्षीत छ ।

समावेसी ५४ जनामा सबैभन्दा बढी आदिवासी जनजातिबाट ७ महिलासहित १५ जना, खस आर्यबाट ६ महिलासहित १३ जना, दलित ४ महिलासहति ९ जना, मधेशी ४ महिलासहित ९जना, थारु २ महिलासहित ४ जना, मुश्लिम १ महिलासहित ३ जना र पिछडिएको क्षेत्रबाट १ जना प्रतिष्पर्धाको आधारमा चयन हुने छन् ।

केन्द्रीय कार्य सम्पादन समिति ःपार्टी विधानको दफा २३ मा केन्द्रीय कार्य सम्पादन समिति ४६ सदस्य रहने व्यवस्था छ । तर, संसदीय दलको नेता पार्टी पदाधिकारी नभए ४७ सदस्यीय हुने छ । जसमा पदाधिकारी १४ जना, संसदीय दलको नेता, केन्द्रीय कार्य समितिको प्रवक्ता र सभापतिबाट मनोनित ३१ जना कार्य सम्पादन समितिमा रहने व्यवस्था छ ।

संसदीय समिति ः बिधानको दफा ३० ले केन्द्रीय संसदीय समिति २५ सदस्यीय रहने व्यवस्था गरेको छ । तर पार्टी संसदीय दलको नेता पदाधिकारी नभए २६ सदस्यी हुने छ। जस अनुसार पदाधिकारी १४ जना र सभापतिले मनोनीत गरेका ११ जना केन्द्रीय संसदीय समितिका सदस्य रहन्छन् ।

विधानमा प्रदेश संसदीय समिति, जिल्ला संसदीय समिति र प्रतिनिधिसभा क्षेत्र संसदीय समितिको व्यवस्था गरेको छ ।

अनुशासन समिति ः पार्टीको बिधानको प्रस्तावित दफा ३४ ले जिल्ला, प्रदेश र केन्द्रीय अनुशासन गरी तीन तहको अनुशासन समिति रहने व्यवस्था गरेको छ । जसअनुशार जिल्लामा एक संयोजक र दुई जना सदस्य, प्रदेशमा एक संयोजक र तीन जना सदस्य तथा केन्द्रमा चार सदस्य र एक संयोजक रहेको अनुशासन समिति रहने छ ।

यसका अतिरिक्त बिधानले २८ वटा विभाग, केन्द्रीय लेखा समिति, जेष्ठ राजनीतिज्ञ सभा, संसदीय दल, जिल्ला सम्पर्क समिति आदि गठनको व्यवस्था गरेका छ ।

सम्बन्धित समाचार

निर्वाचनमा एमालेको पराजय अस्थायी हो : विद्यादेवी भण्डारी
निर्वाचनमा एमालेको पराजय अस्थायी हो : विद्यादेवी भण्डारी
  • २०७५ पुष ९, ०७: १७

काठमाडौं । नेकपा एमालेकी वरिष्ठ नेता तथा पूर्वराष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीले गत फागुन २१ गते सम्पन्न निर्वाचनमा पार्टीले व्यहोरेको पराजय अस्थायी...

जसपा नेपालका १८ जनप्रतिनिधिको पद रिक्त
जसपा नेपालका १८ जनप्रतिनिधिको पद रिक्त
  • २०७५ पुष ९, ०७: १७

काठमाडौं । निर्वाचन आयोगले जनता समाजवादी पार्टी (जसपा) नेपालबाट स्थानीय तह निर्वाचन २०७९ मा निर्वाचित १८ जना जनप्रतिनिधिको पद स्वतः...

राष्ट्रपति पौडेलद्वारा काठमाडौं–तराई द्रुतमार्गको महादेवटार सुरुङ ‘ब्रेक थ्रु’
राष्ट्रपति पौडेलद्वारा काठमाडौं–तराई द्रुतमार्गको महादेवटार सुरुङ ‘ब्रेक थ्रु’
  • २०७५ पुष ९, ०७: १७

काठमाडौँ । राष्ट्रपति रामचन्द्र पौडेलले राष्ट्रिय गौरवको आयोजना काठमाडौं–तराई/मधेश द्रुतमार्गअन्तर्गत मकवानपुरस्थित महादेवटार सुरुङको बुधबार ‘ब्रेक थ्रु’ गरेका छन् । ३...