राष्ट्रिय सभाको १८ सिटमा सबै गुमाउँदै कांग्रेस

खुम्चिएर ६ सिटमा सीमित हुने

काठमाडौ । प्रमुख प्रतिपक्षी दल नेपाली कांग्रेस आगामी फागुन २० गतेदेखि संघीय संसदको माथिल्लो सदन राष्ट्रिय सभामा ६ सिटमा सिमिति हुने भएको छ । राष्ट्रिय सभाको २ वर्षे कार्यकाल समाप्त हुने १९ सदस्यमध्ये नेपाली कांग्रेसबाट प्रतिनिधित्व गर्ने सात सांसदको कार्यकाल सकिन लागेको हो ।

माघ ९ गते हुने निर्वाचनमा कांग्रेसले १८ मध्ये १६ सिटमा प्रतिष्पर्धा गर्दैछ । तर, आफूले दुई वर्षअघि जितेको सिट समेत कांग्रेसले सुरक्षीत गर्न नसक्ने भएको छ । प्रदेश २ मा नेकपापछि दोश्रो दलको हैसियतमा रहेको कांग्रेसले दुई वर्षअघिको निर्वाचनमा गठबन्धन गरेको समाजवादी र राजपासँगको सहकार्यलाई निरन्तरता दिन नसक्दा यो प्रदेशबाट सुरक्षीत गर्ने दुई सिट पनि गुमाउने स्थितिमा पुगेको हो ।

पुस ७ गते मात्रै सत्ताबाट बाहिरिएको समाजवादी पार्टी नेपालसँग प्रदेश नं. २ मा हुने चार सिटमध्ये २ सिटमा कांग्रेसले सहकार्य गर्ने निर्णय गरेको छ । तर राजपाले सत्तारुढ नेकपासँग गठबन्धन गर्ने निर्णय गरेपछि कांग्रेसको सम्भावित विजय पनि टाढा पुगेको हो । समाजवादीसँग सहकार्य र गठबन्धन गरेपनि सत्तारुढ नेपाल कम्युनिष्ट पार्टीसँग राष्ट्रिय जनता पार्टीले सहकार्य गरेको छ ।

सत्तारुढ नेकपा र राजपाको बहुमत रहेको प्रदेश नं २ मा समेत कांग्रेसले आफ्नो पकड गुमाउने स्थिति आएको छ । माघ ९ गते हुने निर्वाचनबाट सर्वाधिक फाईदा सत्तारुढ नेकपालाई हुने देखिन्छ । नौ जना सांसदको कार्यकाल सकिए पनि नेकपाले १९ मध्ये १७ सिट जित्ने लगभग निश्चित छ । नेकपाले १८ मध्ये दुई सिटमा राजपाका उम्मेदवारलाई प्रदेश नम्वर २ मा समर्थन गरेको छ भने वाँकी १६ सिटमा एक्लैले जित्ने सम्भावना छ ।

खाली भएको एक सिटमा पनि सत्तारुढ नेकपाको नेतृत्व रहेको मन्त्रिपरिषद्को सिफारिसमा राष्ट्रपतिबाट मनोनयन हुने संवैधानिक व्यवस्था छ । एक सय ८ स्थानीय तह रहेको प्रदेश २ मा नेकपाका स्थानीय तहका एक सय १५ र राजपाका ७६ जना मतदाता छन् । राष्ट्रिय सभा सदस्यको निर्वाचनमा जिल्ला समन्वय समितिका पदाधिकारी र सदस्य, प्रदेश सभासद् र स्थानीय तहका प्रमुख र उपप्रमुख तथा अध्यक्ष र उपाध्यक्ष मतदाता हुने गर्छन ।

कांग्रेसले गुमाउने सिट
प्रदेश नं १ को महिला कोटामा कांग्रेसकी केन्द्रीय सदस्य तथा प्रमुख सचेतक सरिता प्रसाई सांसद विजयी भएकी हुन । सो सीटमा नेकपाबाट उम्मेदवार भएकी इन्दु गौतम विजयी हुने सम्भावना छ । प्रदेश–२ को महिला कोटामा कांग्रेसबाट मुक्ताकुमारी यादव विजयी भएकी थिइन् । अव सो सीटमा नेकपाकै तुलसा दाहालको पक्षमा पल्ला भारी हुने सम्भावना छ ।

प्रदेश नं ३ को महिला कोटामा कांग्रेसकी धनकुमारी खतिवडा विजयी भएकी थिइन् । तर अव सो कोटाबाट यसपटक पूर्व शिक्षा मन्त्री स्वर्गीय धनीराम पौडेलकी धर्मपत्नी गंगा बेल्बासे उम्मेदवार भएकाले उनल जित्ने सम्भावना छ । यसअघि कांग्रेसका संसदीय दलका नेता सुरेन्द्र प्रसाद पाण्डे गण्डकी प्रदेशबाट अन्य कोटाबाट बिजयी भएका थिए ।

तर सो कोटामा यस पटक उम्मेदवार बनेका नेकपा सचिवावलय सदस्य तथा प्रवक्ता नारायणकाजी श्रेष्ठ सांसद हुने सम्भावना छ । कांग्रेसकी विन्दादेवी आले राना गण्डकी प्रदेशको महिला कोटाबाट सांसद भएकी थिइन् । तर यो पटक सोही कोटाबाट नेकपाकी भगवती न्यौपाने उम्मेदवगार दिएकी छन् । त्यहाँ पनि न्यौपानेकै सम्भावना छ ।

प्रदेश–५ बाट अन्य कोटाबाट नेकपाले गोपाल भट्टराईलाई उम्मेदवार बनाएको छ । जहाँ उनको विजयी हुने निश्चित प्राय छ । जहाँ कांग्रेसका दुर्गाप्रसाद उपाध्याय यसअघि विजयी भएका थिए । सुदुरपश्चिम प्रदेशबाट यसअघिको निर्वाचनमा कांग्रेका केन्द्रीय सदस्य बद्री प्रसाद पाण्डेल अन्य पुरुष कोटामा विजयी भएका थिए ।

तर, यस पटक नेकपाले सोही कोटामा तारामान स्वारलाई उम्मेदवार बनाएको छ । जहाँ स्वाँर विजयी हुने सम्भावना छ । राष्ट्रिय सभामा कांग्रेसका हाल १३ सांसद रहेका छन् । संसदीय दलको नेता सुरेन्द्र प्रसाद पाण्डे, प्रमुख सचेतक सरिता प्रसाईंसहित सात जना सांसदको कार्यकाल यही फागुन २० गतेदेखि समाप्त भएसँगै ५९ सदस्यीय राष्ट्रिय सभामा कांग्रेका ६ जना मात्र सदस्य रहने छन् ।

कांग्रेसका वाँकी ६ जना सांसदमध्ये राधेश्याम अधिकारी र तारादेवी भट्टको कार्यकाल पनि ४ वर्षे मात्र छ । दुई वर्षपछि कांग्रेसको माथिल्लो सदनमा ४ जनामा सिमित हुने सम्भावना रहेको छ । प्रदेश नम्वर २ मा उपेन्द्र यादव नेतृत्वको तत्कालिन संघीय समाजवादी फोरम (हाल समाजवादी) र राजपासँग गठन बन्धन गरेर कांग्रेस, समाजवादी र राजपाका सबै ८ जना सर्वसम्मतले विजयी भएका थिए ।

दुई वर्षअघि भएको निर्वाचनमा २ नम्वर प्रदेशमा गठबन्धन गरेका तीन दल कांग्रेस, राजाप र समाजबादीबी फरक मोर्चाबन्दी भएपछि २ नम्वर प्रदेशमा सत्तारुढ नेकपाले यो निर्वाचनमा खाता खोल्ने सम्भावना देखियो ।