संघीय संसदप्रतिको अपेक्षा—नेपाली जनताका पक्षमा संसदको सक्रियता बढोस् – Naya Bikalpa
November 20, 2026, Friday      Epaper

संघीय संसदप्रतिको अपेक्षा—नेपाली जनताका पक्षमा संसदको सक्रियता बढोस्

संघीय संसद(प्रतिनिधि सभा र राष्ट्रिय सभा)को हिउँदे अधिवेशन सुरु हुँदैछ । सुरु भयो भने पनि हुन्छ किनभने नेपालको संविधान अनुसार सम्माननीय राष्ट्रपति रामचन्द्र पौडेलले नेपाल सरकारको सिफारिसमा २०८० साल माघ २२गते दिनको ४बजे बैठक बस्ने गरी सूचना दिइसक्नु भएको छ । त्यसैले यसपटकको हिउँदे अधिवेशन अब सुरु भयो भनाैँ ।

सामान्यतः हिउँदे अधिवेशन आवश्यक विधेयकहरु पारित गर्नका लागि बोलाइन्छ भन्ने चलन छ । नभन्दै बर्से अधिवेशनमा नियमित रुपमा पारित हुने विनियोजन विधेयक र त्यससँग सम्बन्धिन आर्थि विधेयकहरु मात्र पारित भएका थिए । नागरिकता सम्बन्धी विधेयक धेरै वर्षदेखि गिजोलिएर बसेको थियो, त्यो पनि पारित भएको थियो । नत्र लामो अवधिसम्म चलेको अधिवेशन अनुत्पादक रह्यो भन्ने गुनासो सुनियो सांसदहरुबाटै । नागरिक समाजले त खबरदारी यतिसम्म गरेको थियो कि त्यो बेलामा भएको सांसदहरुको तलब भत्ताको गलत प्रयोग भयो, मुलुकलाई टाट पल्टाउने काममा सांसदहरुको अनुत्पादक कामले पनि सहयोग गरेको मानिएको थियो ।

एकातिर संसदको अधिवेशनमा विपक्षी एमालेले आफ्नो राजनीतिक कुण्ठा पूरा गर्न कतिदिनसम्म नै अवरोध गरेको पाइएको थियो भने सरकारले पनि सक्रियताका साथ संसदलाई सहजीकरण गरेको पनि पाइएको थिएन । संसद जनताको लागि अत्यावश्यक कानुन बनाउने र जनताका समस्याहरुमाथि बहस गर्ने, निर्वाचनका बारेमा उठेका प्रश्नहरुमा कानमा तेल हालेर बस्ने काम भएको थियो । संसद संसद जस्तो नभएर दन्त बझान गर्ने ठाउँको रुपमा परिणत भएको थियो । अझ राजनीतिक समीक्षकहरु त भन्छन्—सरकार बनाउने, भत्काउने र सरकारका पक्ष र विपक्षमा छिर्की हान्ने काम बाहेक अघिल्लो संसदमा देखिएन ।

सांसदहरु बैठकमा देखिँदैनन् तर हाजिरी छ । भत्ता बुझेकै छन् । बेलामौकामा कोरम नपुगेर बैठक स्थगित हुन्छ अनि महत्वपूर्ण विधेयकहरुका बारेमा कसैलाई वास्ता छैन भन्ने गुनासो व्यापक छ । संसदीय व्यवस्थामा सबै समस्याहरुको समाधान संसदले दिन्छ भनेर अहिलेसम्म संसदीय व्यवस्थाका पक्षमा बोल्ने लेख्ने गरिन्छ । त्यसो त संसदीय व्यवस्थाका पनि केही कमी कमजोरी होलान् तर पनि जनताको बारम्बार संशोधित जनादेशमार्फत् संसद बन्ने हुनाले संसदीय व्यवस्थाको पक्षमा राजनीतिक व्यक्तित्वहरु तथा प्रजातन्त्रका पक्षधरहरुले पक्षधरता लिने गरेका हुन् ।

त्यसैले संसदलाई जनताका प्रतिनिधिहरुले मूल्यवान स्थानको रुपमा लिनुपर्छ । जनताका समस्या समाधान गर्ने स्थानका रुपमा लिनुपर्छ । खासमा ऐन बनाउनका लागि संसद हो । तल्लो सदनको भन्दा माथिल्लो सदनको बढी महत्व यसकारणले हुन्छ कि तल्लो सदनले गर्न सक्ने नचाहिँदो पक्षधरतालाई माथिल्लो सदनले सुधार गर्नसक्छ र लामो अवधिसम्मका लागि काम गर्न सक्ने ऐनको तर्जुमा गराउन मद्दत गर्न सक्छ भन्ने धारणा छ । हाम्रो अवस्था अलि फरक हो कि ? दलका मानिसहरुलाई जम्मा गरेर तिमीलाई मैले सांसद बनाएको हुँ भनेर नेतृत्वले भन्ने ठाउँको रुपमा लिइएको पाइन्छ ।

त्यसो त जन्मँदै कसैले जानेको हुँदैन केही पनि । सांसदहरुलाई पनि संसद सचिवालयले सिकाउनु पर्छ कसरी संसदमा प्रस्तुत हुने? कसरी बोल्ने ? कसरी समय माग्ने? कसरी अरुले बोल्दा व्यवहार गर्ने ? ऐन बनाउने बेलामा कसरी अध्ययन गर्ने ? कसरी विषयगतरुपमा आफूलाई व्यवस्थित गर्ने ? सुनिन्छ, धेरैजसो सांसदहरु संसद सचिवालयमा रहेको पुस्तकालयमा जाने गरेकै छैनन् । पुराना नजिरहरुको अध्ययन नै गर्दैनन् रे भनिन्छ । नेपालमा भारदारी सभादेखि नै संसदीय व्यवस्थाको अभ्यास गरेको पाइन्छ । सल्लाहकार सभा, प्रतिनिधि सभा, महासभा, राष्ट्रिय पञ्चायत, फेरि प्रतिनिधि सभा, राष्ट्रिय सभा, संविधान सभा र संसद—व्यवस्थापिका र अहिले प्रतिनिधि सभा, राष्ट्रिय सभा अनि,प्रदेश सभाहरु विद्यमान छन् । अहिले त स्थानीय तहमा समेत कानुन बनाउने, त्यसलाई प्रमाणित गर्ने र कानुनसरह मान्यता दिने चलन चलेको छ जसले संसदीय व्यवस्थाको विकेन्द्रीकरणको रुपमा लिन सकिन्छ । संघीय संसद र प्रादेशिक सभाहरुको सक्रियता कम देखिन्छ अनि त्यसलाई अवमूल्यन गर्ने गरी संसदलाई महत्वपूर्ण स्थान मान्नुको सट्टा संविधानले नचिन्ने ठाउँहरुमा निर्णय गरेर संसदले मोहर लगाउने काम हुँदै गरेको पाइन्छ ।

र अन्त्यमा, अहिले पनि त्यस्तो नहोस् । जनताका लागि आवश्यक पर्ने कानुनहरु सरलीकरण गर्ने र जनताको काम छिटो छरितो गर्ने काममा यो संसद अधिवेशन सफल होस् भन्ने कामना गरौँ । यसै अधिवेशनमा राष्ट्रिय सभाका अध्यक्षको निर्वाचन पनि हुँदैछ । सायद फागुन २९ गते हुनेछ किनभने फागुन २१गतेबाट एक तिहाई सांसदहरुको नयाँ प्रवेश हुनेछ । माघ ११गते नै १९ जना सांसदहरुको निर्वाचन सम्पन्न भएको छ जसमा नेपाली कांग्रेसका १० जना, नेकपा माओबादीका ५जना, नेकपा एसका २ जना, नेकपा एमालेका १जना, जनता समाजवादी पार्टीका १जना निर्वाचित भएका छन् । पक्कै पनि राष्ट्रिय सभामा फेरिएको संख्याले नयाँ सम्माननीयको निर्वाचन हुनेछ । संसदको सक्रियता र प्रभावका बारेमा यसपटकदेखि सभामुख, उपसभामुख, अध्यक्ष , उपाध्यक्ष तथा सांसदहरु अनि विभिन्न संसदीय समितिहरु सक्रिय हुनु हुनेछ भन्ने अपेक्षा गरिन्छ ।

सम्बन्धित समाचार

विधानको पालना सबैका लागि समान हुनुपर्छ, समय र स्वार्थ  अनुसार हुनु हदैन ।
विधानको पालना सबैका लागि समान हुनुपर्छ, समय र स्वार्थ अनुसार हुनु हदैन ।
  • २०८० माघ २२, १४: ०२

गैरआवासीय नेपाली संघ अन्तर्राष्ट्रिय समन्वय परिषद्का महासचिवबाट जारी गरिएको राजनीतिक आबद्धता त्यागसम्बन्धी परिपत्र हेर्दा केही गम्भीर प्रश्नहरू उठेका छन् ।...

हाम्रा सडक र वाहन यात्रुका अकालमा ज्यान लिने एम्बुस किन बन्दैछन् ?
हाम्रा सडक र वाहन यात्रुका अकालमा ज्यान लिने एम्बुस किन बन्दैछन् ?
  • २०८० माघ २२, १४: ०२

  १.प्रमुख चाडबाडको मौसम गयो नेपालीहरुको सबैभन्दा ठुलो मानिएको चाड दसैँ हो । त्यो पनि गयो ।अर्को चाड तिहार हो...

आयो दसैँ ढोल बजाई, गयो दसैँ ऋण बोकाई
आयो दसैँ ढोल बजाई, गयो दसैँ ऋण बोकाई
  • २०८० माघ २२, १४: ०२

१. आयो दसैँ ढोल बजाई, गयो दसैँ ऋण बोकाई विक्रम सम्वत २०८३सालको बडा दसैँ यसपटक अलि ढिलो सुरु हुने ज्योतिष...