गणतन्त्रयात सुदृढ यायेत निर्वाचन प्रणाली व शासकीय स्वरुपय् ह्यूपाः हये : नायः दाहाल – Naya Bikalpa
June 25, 2026, Thursday      Epaper

गणतन्त्रयात सुदृढ यायेत निर्वाचन प्रणाली व शासकीय स्वरुपय् ह्यूपाः हये : नायः दाहाल

येँ : नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)या नायः पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्डं’ सङ्घीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्रयात सुदृढ यायेत निर्वाचन प्रणाली व शासकीय स्वरुप ह्यूपाः यायेमाःगुलिइ बः बियादीगु दु ।

जनता समाजवादी पार्टी (जसपा), सङ्घीय परिषद् नायः राजेन्द्र श्रेष्ठं च्वयादीगु ‘ऐतिहासिक नेपालमण्डल, सङ्घवादया सिद्धान्त व नेवाः म्हसीका’ सफूया थौं थन लोकार्पण यानादिसें वय्कलं पूर्णसमानुपातिक निर्वाचन प्रणाली व तप्यंक निर्वाचित कार्यकारी राष्ट्रपति प्रणाली मजूतले सङ्घीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्रं स्थायित्व व सुशासन बिइफइमखु धकाः धयादिल ।

“आःया घटनातय्सं थुकियात क्यनाच्वंगु दु । देसय् गजाःगु राजनीतिक घटनाया झ्वः खनेदयावयाच्वंगु दु, थुकिं शासकीय स्वरुप व निर्वाचन प्रणालीयात सङ्घीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र अनुकूल मदयेकूतले थजाःगु राजनीतिक घटनाया झ्वः मद्दिक वयाः हे च्वनी”, नायः दाहालं धयादिल ।

सांसदत पाखें हे मन्त्रिमण्डल दयेकेगु प्रणालीं बिस्कंबिस्कंगु विकृति हयाच्वंगु व भ्रष्टाचार संस्थागत जुयावनीगु अवस्था खनेदूगु वय्कःया धापू दु । नायः दाहालं तप्यंक निर्वाचित कार्यकारी राष्ट्रपतीय प्रणाली जूसाजक राजनीतिक स्थायित्वलिसें जनतातय् आकांक्षा संबोधन जुइगु खँ न्ह्यथनादिल ।

वय्कलं नेपाल संवत्यात राष्ट्रिय संवत् घोषणा यानाः सरकारी दस्ताबेजय् न्ह्यथनेगु व नेपाल भाषायात सरकारी ज्याखँया भाषाकथं छ्यलेगु निर्णय यानाः नेवाः म्हसीकायात च्वन्ह्याकूगु धयादिल ।

‘सरकारय् वनेगु छुं नीति मदु’

नायः दाहालं थःगु पार्टीं आः सरकारय् वनेगु नीति मकाःगु ध्वाथुइकादिल । “देसय् सङ्कट वल धाःसा उकियात गथे यानाः ज्यंकेगु धइगु बिचाः बिइगु जुइ तर थ्व हे सरकारय् दुहाँवनेगु छुं नीति मदु”, वय्कलं धयादिल ।

नायः दाहालं सत्तारुढ दललिसे सङ्क्रमणकालीन न्यायनापं सम्बन्धित विषययात याकनं क्वचायेकेत सहलह जूसां नं सरकारबारे छुं नं खँल्हाबल्हा मजूगु कनादिल ।

जसपा सङ्घीय परिषद् नायः श्रेष्ठं झिदँया सशस्त्र सङ्घर्ष व जनआन्दोलनया बलं नेपालं राजतन्त्र उन्मुलन जूगु न्ह्यथनादिसें इतिहासय् सीमित जुइधुंकूगु राजतन्त्र छुं नं कथं लिहाँ मवइगु दाबी यानादिल । “सुं मनूत आः राजतन्त्र लितहये धकाः जुयाच्वंगु दु, उकिया यक्व अप्वः नागरिक सतकय् कुहाँवयाः राजतन्त्र अन्त्य जूगु खः”, वय्कलं धयादिल, “सङ्घीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्रयात अझ परिस्कृत व परिमार्जित यानाः यंकेमाः, जनतायात थप अधिकार बिइगुकथं न्ह्याःवनेमाः ।”

नायः श्रेष्ठं मुलुकय् खनेदूगु समस्या ज्यंकेत तप्यंगु निर्वाचित राष्ट्रपतीय शासकीय स्वरुपय् वनेगु हे आःया आवश्यकता जूगु धयादिल । जनताया सङ्घर्षया बलं वःगु सङ्घीयता, समानुपातिक÷समावेशितायात सुनां नं आघात लाकेमज्यूगु व राजनीतिक उपलब्धि लाकाकायेगु कुतः याःसा जनतां उकिया प्रतिवाद याइ धकाः धयादिल । नेपालय् लिच्छवीकालय् हे महाजनपदलिसेंया सङ्घीय प्रणाली लागू जुइधुंकूगु वय्कःया धापू खः ।

नेपाल भाषा एकेडेमीया चान्सलर मल्ल के सुन्दरं सामन्ती राजतन्त्रं नेवाः समुदायया म्हसीका नामेट याःगु कनादिसें राजतन्त्रया पक्षय् नेवाः समुदाय गबलें मदुगु ध्वाथुइकादिल । “नेवातय् सुयां नं राजतन्त्र लितहये मास्तिमवः, राजतन्त्र गुलि पीडादायी खः व उगु पीडा फःपिंमध्ये नेवाः समुदाय छगू नं खः”, वय्कलं धयादिल, “गणतन्त्र हयेत नेपाल मण्डलया नेवाःतय्गु तःधंगु बलिदान दु, गणतन्त्रया रक्षाया निंतिं नेवाः समुदाय न्ह्यःने दनाच्वंगु दु । प्रतिगमनकारीत ग्यानावयेधुंकूगु दु, झीसं गन द्वंका धइगुलिइ तःधंगु दलतय्सं आत्मसमीक्षा धाःसा यायेमाः ।”

भाषा आयोगया दुजः सुरेशकिरण मानन्धरं वंगु ४० दँनिसें वैचारिक आन्दोलनय् वनाच्वंगु नेवाः समुदायया सुक्ष्म अध्ययन यानाः म्हसीकाय् आधारित सङ्घीयता हे समाधान खः धइगु लिच्वःलिसें नेता श्रेष्ठं सफू च्वयादीगु धयादिल ।

सफुती नेवाः समुदायया ऐतिहासिक विकासक्रम, प्राचीन नेपाल व नेपालमण्डलया विकासक्रम, गोरखा राज्य तब्याकूगु व केन्द्रीकृत राज्यया प्रार्दुभाव, नेपालय् सङ्घवादी विचारया प्रार्दुभाव, सङ्घवादया सिद्धान्त, समावेशी लोकतन्त्र व निर्वाचन प्रणाली, सङ्घीयता विश्वव्यापी अभ्यास, सङ्घीयताय् म्हसीकाया अर्थ व महत्वबारे न्ह्यथनातःगु दु ।

निसः व ८८ पौ दुगु सफुती नेपालय् सङ्घीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र स्थापना, म्हसीकालिसेंया सङ्घीयताया निंतिं लिपाया लँपु, म्हसीकालिसेंया सङ्घीयताय् नेवाः, राज्यया ब्व व उकिया पुनःसंरचना नापं वित्तीय सङ्घीयताबारे चर्चा यानातःगु दु । च्वमि श्रेष्ठ न्हूदँ राष्ट्रिय समारोह समिति ११४५ या नायः खः ।

सम्बन्धित समाचार

क्रियाशील सदस्यता वितरण तीव्र बनाइएको छ, असोजमै महाधिवेशन हुन्छ : डा. डिला संग्रौला
क्रियाशील सदस्यता वितरण तीव्र बनाइएको छ, असोजमै महाधिवेशन हुन्छ : डा. डिला संग्रौला
  • २०८१ चैत्र ४, २०: ४२

धनकुटा : नेपाली कांग्रेसकी सहमहामन्त्री डा. डिला संग्रौलाले पार्टीको निर्धारित महाधिवेशन आगामी असोजमै सम्पन्न हुने बताउँदै त्यसको तयारीस्वरूप देशभर क्रियाशील...

नतिजा समयमै प्रकाशन गर्न कुनै हतार गरिएको होइन : मन्त्री पोखरेल
नतिजा समयमै प्रकाशन गर्न कुनै हतार गरिएको होइन : मन्त्री पोखरेल
  • २०८१ चैत्र ४, २०: ४२

काठमाडौं : शिक्षा तथा खेलकुदमन्त्री सस्मित पोखरेलले राष्ट्रिय परीक्षा बोर्डले नतिजा समयमै प्रकाशन गर्न कुनै हतार नगरेको स्पष्ट पारेका छन् ।...

रास्वपाको दोस्रो चरण निर्वाचन तालिका सार्वजनिक, राति सवा ९ बजेदेखि मतदान
रास्वपाको दोस्रो चरण निर्वाचन तालिका सार्वजनिक, राति सवा ९ बजेदेखि मतदान
  • २०८१ चैत्र ४, २०: ४२

चितवन ।  राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) ले दोस्रो चरणअन्तर्गत पार्टी पदाधिकारी निर्वाचनको तालिका सार्वजनिक गरेको छ । केन्द्रीय निर्वाचन आयोगका...