आज जनै पुर्णिमा : यस्ताे छ पाैराणीक महत्व

नयाँ विकल्प,

काठमाडाैं-हिन्दु धर्म अर्थात वैदिक परम्पराअनुसार जनैपुर्णिमा दिन यज्ञोपवीत जनै अर्थात ब्रह्मसूत्र ,ज्ञानको धागो बाधने तथा पुरूषहरूले जनै लगाउने चलन छ ।

जनै पुर्णिमालाइ रक्षाबन्धन पनि भनिन्छ । यसदिन विषेश गरि गुरूजनबाट तथा दिदि बहिनीले दाजुभाइबाट रक्षा बन्धन बाँध्न एवं शक्तिपीठमा पुगेर पुजा दर्शन गर्ने चलन छ ।

आज देशभरका मन्दिर तथा काठमाडाैं स्थित पशुपतिनाथ मन्दिर वसन्तपुरस्थित अशोक विनायक, वाग्मती नदीको किनार र मठ मन्दिरमा भक्तजनको भीड लाग्ने गर्दछ ।

हिन्दु धर्म ग्रन्थका अनुसार मानव जिवन रक्षाका लागि जप, तप र पूजा गरी मन्तर गरेकाे धागाे लगागने चलन छ ।

जनै पुर्णिमामा विषेशत ब्राह्मण, क्षत्री र वैश्य गरी तीन वर्णका तागाधारीले आफ्नो जनै फेर्नुपर्ने शास्त्रमा उल्लेख छ ।

तागाधारीले पूर्णिमाका दिन बिहानै पोखरी, ताल, तलाउ, नदी र कुण्डमा गई स्नान गरी जौ, तिल र कुशद्वारा ऋषिहरुलाई तर्पण गरी वैदिक रुद्राभिषेक पद्धतिबाट मन्त्रिएको नयाँ जनै (यज्ञोपवीत) फेर्ने गर्दछन् ।

अरुन्धतीसहित कश्यप, अत्रि, भारद्वाज, विश्वामित्र, गौतम, जमदग्नि, वशिष्ठ र अगस्त्य गरी आठ ऋषिलाई पूजा एवं तर्पण गर्ने भएकाले आजको दिनलाई ऋषितर्पणी पनि भन्ने गरिन्छ ।

आजकाे दिन काठमाडाैकाे मणिचूड, रसुवाको गोसाइँकुण्ड, ललितपुरको कुम्भेश्वर, सिन्धुपाल्चोकको पाँचपोखरी, धनुषाको जनकपुरधाम, धनुषसागर र गंगासागर, जुम्लाको दानसाधु , तनहुकाे देवघाट धाम लगायत नवलपरासीको त्रिवेणीधामा भक्तजनकाे भिड लाग्ने गर्दछ ।

जनै पूर्णिमाका दिन एघार थरीका गेडागुडी मिसाई भिजाएर टुसा उमारेर बनाइएको क्वाँटी खाइन्छ । क्वाँटीले रोग प्रतिरोधी क्षमतासमेत बढाउने भएकाले कोरोनाबाट बच्न उपयोगी हुन्छ ।

यसरी क्वाँटी बनाई खानाले शरीरमा रोग नलाग्ने, पेट सफा हुने र वर्षायामभर खेतीपातीको काम गर्दा शरीरमा लागेको चिसो निकाली भित्रदेखि नै तापको सञ्चार गर्छ भन्ने धार्मिक एवं आयुर्वेद शास्त्रीय मान्यता छ ।