हिमाली सुनामी पीडितहरुको बाँच्नपाउने हकको सुरक्षा हुनुपर्छ – Naya Bikalpa
September 7, 2026, Monday      Epaper

हिमाली सुनामी पीडितहरुको बाँच्नपाउने हकको सुरक्षा हुनुपर्छ

 

१. महाविपत्ति र त्यसपछिको उद्धार
२०८३साल भदौ १० गतेको हिमाली सुनामीबाट अचानक सृजितमहाविपत्तिको चपेटामा नेपाल परेको छ र त्यस विपत्तिको भयावह परिणामबाट जतिकहालिएपनिखप्नै पर्ने रहेछ । अहिलेसम्म जति मृतकहरुको शवहामीले प्राप्त गरेका छौँ, त्योभन्दा धेरै नदीको गर्भमा, पुरिएर र नदीको वहावमाकताकतापुगे होलान् भन्ने अनुमानमात्र गर्न सकिन्छ । दुई हप्तापुग्नलाग्दापनिसुरुङ् भित्रगुम्सिएर रहेका जीवनहरु फेलापार्ने प्रयास कायमै छ ।

दसौँ दिन, एघारौँ दिन सुरुङ्भित्रज्युँदै भेटिनु भएका सञ्जय साह, कबिर महर्जन र चिनियाँमित्र र आफ्नै भत्किएको घरमापुरिएर रहनु भएकी चण्डिका श्रेष्ठको जीवित नै उद्धार हुनसक्दा सुरुङ्भित्र र बाहिर सहायताको प्रतीक्षा गरिरहेका मानिसहरुको संख्या हेर्दा अझै जीवित फेलापार्न सकिन्छ कि भनेर उद्धारकर्ताहरु आफ्नो ज्यान जोखिममापारेर भएपनिलागिरहेका पाइन्छन् । कतिसम्मभने चण्डिकाजीको त काजकिरिया सुरु भएको चौथो दिनअर्थात् पुरिएको ११आँै दिनउहाँको जीवितै उद्धार भएकोमा दैवीचमत्कारको रुपमालिइएको छ र अरु पनिजीवित भेटिन सक्ने आशापलाएको छ ।

ती स्वदेशीतथाविदेशी उद्धारकर्ताहरु जो आफनो ज्यान जोखिममापारेर भएपनिअरुको जीवनबचाउनलागिरहेका छन्, तिनलाई साधुवाददिनैपर्छ र उनीहरुको सद्प्रयासको महान सेवाप्रतिलाखलाखधन्यवादज्ञापन गर्नुपर्छ । सरकारी अाँकडामा करिब १४००मानिसहरुको शव फेला परेको हो,करिब ५हजार हराएका छन् र नचिनिने गरी सड्न थालेका शवहरु सुरक्षितसाथ माटोमुनि राखिएको छ । यो अन्तिम सद्गत्को प्रक्रियानभई शवव्यवस्थापनका रुपमा राखिएको हो भनिएको छ । अर्थात् शवचिनिने अवस्थामा छैन, बरु परिवारमाहराएकाव्यक्तिहरु भेटिने छन् र उनीहरुलाई डिएनए मिलान गरेर मात्र सत्गत्का लागिदिइने छ ।

यो महाविपत्ति कसैले चाहेर आएको पनिहोइन, कसैले चाहेर रोकिने पनिथिएन । तर जलवायु परिवर्तनका कारणले भएको हो, जलवायु परिवर्तनका कारकतत्वहरु पत्तालागेका पनि छन् र त्यसकालागिहामी नेपालीलाई जलवायु न्यायचाहिएको कुरा अब विश्वमञ्चमा सकारात्मकरुपमा उठाउनु पर्छ । हामीजस्ता अरु देशहरु पनि छन् । हामीहिमाली सुनामीका कारणले पीडित भएका छौँ भने कति समद्री सुनामीबाट पीडित छन् ।

जे होस् , जलवायुका कारणले विपत्तिमा परेका हौँ या प्राकृतिक या मानवीय कारणले विपत्तिमा परेका हौँ हामीलाई त्यसको क्षतिपूर्ति चाहियो, बाँच्ने आधार चाहियो । अहिले नेपालमा बाढीपश्चात्को अवस्थामा राहतचाहिएको छ मानवीय, भौतिकतथामनोवैज्ञानिक । विश्वका देशहरुले हामीलाई माया गरेका छन् , उद्धारका लागि सहयोग दिएर, बाँच्नकालागितत्कालीन सहयोग उपलब्ध गराएर । अब हामीले तत्कालकालागिचाहिने सहयोग र दीर्घकालीनअवस्थाकालागिआवश्यकयोजनातयार गर्नुपर्छ ।

र पीडित अवस्थाबाट सहजीकरणतर्फ लैजानु पर्छ । पीडितको उद्धार र उनीहरुको बाँच्नपाउने हककालागि राज्यले न्यायदिनु पर्छ । नयाँनयाँ वस्तीका लागि सुरक्षित ठाउँ खोजेर भने पनिहिमाली सुनामीबाट पीडित रसुवा, नुवाकोट र धादिङ्का नेपालीहरुले बाँच्नपाउनु पर्छ त्यो पनि सम्मानका साथ । सबैतिरबाट सहयोग आएको छ , त्यसको सदुपयोग गर्नुपर्छ ।

२.र फेरि नेपालीकांग्रेसका कुरा गराँै

नेपालमाप्रजातन्त्रपनि चाहिन्छ, प्रजातन्त्रको पर्याय बनेको नेपालीकांग्रेस पनि चाहिन्छ, प्रत्येक पुनर्जागरणको शंखघोष गर्ने नेपालीकांग्रेस पनि चाहिन्छ तर स्वयं नेपालीकांग्रेस आफैँ सिद्धिनका लागितयारी गरिरहेको देखिन्छ । सुनिन्छ, शेरबहादुर देउवापक्षधरहरुले नयाँकार्यक्रम घोषणा गरेर पार्टीलाई रसातलतर्फ धकेलेको सुनिन्छ । अहिले भनिने गरेको संस्थापनपक्ष र इतर पक्षकिन एकैठाउँमा बसेर नयाँ संगठनको खाका कोर्न नसकेको ?यदि देउवापक्षधरले आफूलाई मात्र नेपालीकांगै्रसको आधिकारिक संस्थामान्ने हो भने महाधिवेशनमाचुनौतीदिएर एकलौटी जिते भयो । यदि यो लिँडे ढिपी लिने हो भने मुलुकको अवस्थाले नयाँ रुप लिनथालेको छ र दलहरु आपसमा हुँडिलिएर विनिर्माणको बाटोमालाग्ने निश्चित छ । आशा गरौँ यो समस्याको समाधानहुनेछ ।

प्रजातन्त्रको मायाहो कि ढिपीको मायाहो भन्ने कुरामादुवैपक्षले आफूलाई समीक्षा गर्न सकिन्छ । समय वलवान छ । सधैँ एकैप्रकारले त्यसको परिणाम आउँदैन । चेतनाभयो । अब समयको पदचाप सुनेर मुलुकको लागिआवश्यकचुस्त नेपालीकांग्रेसको संगठन तयार गर्ने र तन, मन र धनले मुलुकको सेवा गर्ने मनसायभएकाकार्यकर्ताहरुको संगठन आवश्यक छ भन्ने मनन गर्ने बेलाआएको छ । मेरो गोरुको बाह्रै टक्का भन्ने दिन अब छैनन् । तीमतदाताहरु जसले अप्ठेरो बेलामापनि मत दिएतिनको अपमान गर्ने अधिकार कसैलाई छैन भन्ने कुरा देउवापक्षधर हौँ भन्ने र गगनपक्षधर हौँ भन्ने सबैले बुझून् । प्रजातन्त्रको कसैको पेवाहोइन, यो त आदर्श हो, अभ्यास हो जसको नेतृत्व नेपालीकांग्रेसले आठ दशकदेखि गरेको थियो । अहिले आएर यो के भयो भनेर मतदाताचिन्तित छन् । छिटै समस्या समाधान गरेर महाधिवेशनगरुन् भन्ने चाहन्छन् नेपालीजनता र उसकामतदाताहरु ।
३. श्रद्धाञ्जलि वसन्त
हामीअग्रजहरुले आफ्ना अनुजहरुको हातले लेखेको स्वादमानेर पढ्ने र भोलिको साहित्य, पत्रकारितालाई कसरी फस्टाउने छ भनेर अनुमान गर्ने बेलामाएकजनाहोनहार पत्रकार, कलमजीवीवसन्तप्रकाशउपाध्यायको असामयिकनिधनले मन अमिलो भएको छ । कुँडिएको छ । सायद कसैको नहुने अनि स्वतन्त्रधारमा रहने चाहने अभिव्यक्तिका साधकहरु सबै कलमजीवीको यहीअकालमृत्यु वरण गर्नुपर्ने अवस्थाहो कि ?भन्ने शंकालाग्नथालेको छ । ऊसँगकाअन्तरंग कुरा धेरै हुने हामीथुप्रै अग्रजतथाअनुज, भाइबहिनीकामनमाहोला, तर अहिले यतिमात्र लेख्न सकेँ, भाइवसन्तप्रतिहार्दिक श्रद्धाञ्जलि।
४. र अन्त्यमा, छापा पत्रकारिताको घाँटी निमोठ्ने कामबन्द गर
अहिले यसैपनिछापा पत्रकारिता संकटमा थियो,झन सरकारले पत्रमपुष्पम् भनेपनिदिइरहेको विज्ञापनको नीतिमाअनावश्यक परिवर्तन गरेर त्यसमा घाउमा नुनचुकलाएजस्तै गरी विभेदजनककाम गरेको रहेछ । तत्कालत्यो विभेदजनककार्य वन्द गरी दिगोरुपमा छापा पत्रकारितालाई कसरी सञ्चालन गर्ने भन्ने नयाँ सकारात्मकनीति तय गरोस् नेपाल सरकारले भन्ने माँग छापा पत्रकारहरुले राखिसकेका छन् । तीमागहरु तत्काल पूरा गरेर राज्यले समन्यायको सिद्धान्त पूरा गरोस् अभ्यासमार्फत् ।(नयाँ विकल्प साप्ताहिकबाट)

 

सम्बन्धित समाचार

विपत्तिमा परेका नागरिकलाई राज्यको साथ चाहिएको छ : राष्ट्रपति पौडेल
विपत्तिमा परेका नागरिकलाई राज्यको साथ चाहिएको छ : राष्ट्रपति पौडेल
  • २०८३ भाद्र २२, १३: ३६

काठमाडौं : राष्ट्रपति रामचन्द्र पौडेलले यही भदौ १० गते रसुवाको भोटेकोशी नदीमा आएको बाढीबाट प्रभावित एवं प्राकृतिक विपत्तिमा घरबारविहीन भएका, आफन्त...

बाढी प्रभावितलाई कांग्रेसको एक करोड सहयोग
बाढी प्रभावितलाई कांग्रेसको एक करोड सहयोग
  • २०८३ भाद्र २२, १३: ३६

काठमाडौं : रसुवा, नुवाकोट लगायतका क्षेत्रमा गएको बाढीपहिरोबाट प्रभावित नागरिकको राहत तथा पुनर्स्थापनाका लागि नेपाली कांग्रेसले प्रधानमन्त्री दैवी प्रकोप उद्धार...

परराष्ट्रमन्त्री खनाल र माल्दिभ्सकी विदेशमन्त्री आदमबीच टेलिफोन वार्ता
परराष्ट्रमन्त्री खनाल र माल्दिभ्सकी विदेशमन्त्री आदमबीच टेलिफोन वार्ता
  • २०८३ भाद्र २२, १३: ३६

काठमाडौं । परराष्ट्रमन्त्री शिशिर खनाल र माल्दिभ्सकी विदेशमन्त्री इरौथिशाम आदमबीच सोमबार दिउँसो टेलिफोन वार्ता भएको छ। वार्ताका क्रममा विदेशमन्त्री आदमले...