- अनामनगर काठमाडौँ
- infobikalpa21@gmail.com
सानुबाबु सिलवाल
‘भाग्य छ भन्दैमा डोकोमा दुध दुहेर अडिँदैन’ भन्ने उखान अझै पनि उत्तिकै सान्दर्भिक छ । ‘इलम नगरे धन कमाइन्न’ भनेर हाम्रा बूढापाकाहरू अझै भनिरहन्छन् । व्यवसाय नै आर्थिक सफलताको मुख्य आधार हो भन्दा फरक पर्दैन । व्यवसाय आफैंमा जोखिमपूर्ण छ । तर, नहिँडे लडिँदैन । त्यसो त दुनियाँमा सरल र सहज केही छैन पनि । व्यवसाय गर्दा कतिपय पक्षहरूमा ध्यान दिन जरुरी छ । समयमै ध्यान दिँदा र कतिपय पक्षहरूमा बुद्धि–विवेक पुर्याउँदा असफल हुने जोखिम कम हुन्छ ।
अमेरिकामा व्यवसाय गर्दा केही फरक तत्वहरू महत्वपूर्ण छन् । ती तत्वहरूमा ध्यान दिई उपभोक्ताको भावना बुझेर त्यसबाट केही सिक्दै आफूलाई ताजा बनाउन सके सफलता हात पार्न सकिन्छ । यदि तपाईंहरू अमेरिकामा ब्यवसाय गर्न खोज्दै हुनुहुन्छ, योजना बनाउँदै हुनुहुन्छ तर व्यवसायका लागि नयाँ हुनुहुन्छ भने मैले यहाँ तपाईंहरूका लागि उपयोगी हुन सक्ने केही तथ्यहरू प्रस्तुत गर्ने जमर्को गरेको छु । मलाई विश्वास छ, यस लेखले तपाईंहरूलाई सहयोग पुग्नेछ । तल उल्लेखित १० मूलभूत तथ्यहरूमा ध्यान पुर्याउन सक्नुभयो भने तपाईं व्यवसायतर्फ केही ध्यान आकृष्ट गर्न सक्नुहुनेछ ।
यसका मूलभूत तथ्यहरू क्रमिक रूपमा लागू गर्न सक्नुभएमा तपाईंहरूलाई यसले ठूलो टेवा पुर्याउनेछ भन्ने मैले विश्वास लिएको छु । ती मूल मन्त्रहरू यस प्रकार छन् ः–
पहिलोः– अमेरिकामा व्यवसायका लागि सबैभन्दा पहिले आफूसँग भएका श्रोतसहित व्यवसायका लागि शान्तिपूर्ण ठाउँमा बसेर तपाईं एक्लै वा परिवारका महत्वपूर्ण सदस्यहरू आपसमा बसेर योजना कोर्नुहोस् । जसले तपाईंलाई परिपक्व र आफ्नो योजनामा निर्धक्क बनाउनेछ ।
दोश्रोः– यदि तपाईंलाई आफूले गर्न खोजेको व्यवसायबारे तालिम, सुझाव वा सल्लाह प्राप्त हुनसक्छ भने त्यसतर्फ ध्यान दिनुहोस् । प्रविधिको जमानामा घरमै बसेर पनि ब्यवसायसम्बन्धी ज्ञान प्राप्त गर्न सकिन्छ । आफ्ना साथीभाइ, आफन्त वा सम्बन्धित विषयमा जान्ने–बुझ्ने समाजका ब्यक्तिहरूसँग पनि व्यवसायसम्बन्धी ज्ञान र जानकारी लिनुहोस् । जसबाट तपाईंलाई थप जानकारी प्राप्त हुनेछ । यसो गर्दा कतिपय सतर्क हुनुपर्ने अवस्थाका लागि तपाईं बेलैमा सतर्क हुन सक्नुहुनेछ । यसबाट व्यवसायका लागि लाग्ने खर्च र भैपरी आउने अवस्थालाई थप सहयोग पुग्नेछ । यसले व्यवसायको स्थान, कसरी व्यवसाय गर्ने र कसरी सफलतापूर्वक सञ्चालन गर्ने भन्नेमा थप टेवा पुग्नेछ ।
तेश्रोः– साना ब्यवसाय सञ्चालन र यसको सफलताका लागि स्थान छनौटको महत्वपूर्ण भूमिका हुन्छ । कहाँ, कस्तो स्थानमा, कस्तो प्रवृत्तिको व्यवसाय चल्न सक्छ भन्ने बुझ्नुहोस् र स्थान छनौट गर्नुहोस् । स्थान सही र पायक ठाउँमा पर्यो भने मात्रै पनि छोटै समयमा योजनालाई सफलतामा पुर्याउन सकिन्छ । स्थान छनौट गर्दा महत्वपूर्ण रूपमा ध्यान पुर्याउनुहोस् । स्थान छनौट गर्दा स्थानीय मानिसहरूको बसोबास, आपराधिक गतिविधि, उपभोक्ताको क्रय क्षमता र स्थानीय भौगोलिक पक्षलाई ध्यान दिन अत्यावश्यक हुन्छ । स्थान छनौट गर्दा आफूले त्यही स्थानमा केही समय ब्यतित गरी अध्ययन गर्नु उपयुक्त हुन्छ र आफूलाई त्यस स्थानबारे थप ज्ञान प्राप्त हुन्छ ।
चौंथोः– व्यवसाय सुरु गरी सञ्चालनका लागि आर्थिक स्थितिको जोहो गर्नैपर्छ । तपाईंसँग भएको आर्थिक श्रोतलाई मध्यनजर गर्दै अघिल्लो बुँदामा भनेजस्तै कुन व्यवसायमा कति लागत लाग्छ र तपाईंसँग कति श्रोत छ भनेर लेखाजोखा गर्नुहोस् । आफ्नो श्रोतबिना नै ऋण खोजेर र ऋणको भरमा मात्रै कदापि व्यवसाय नगर्नुहोला । कथंकदाचित ब्यवसाय चल्न समय लाग्यो भने खर्चको भारी र ऋणको ब्याज बढ्न गई तपाईंलाई असफलतातिर लैजान सक्छ । व्यवसायका लागि पुग नपुग सरसहयोग लिन सकिन्छ । बैंक वा वित्तीय निकाय तथा क्रेडिट कार्डबाट ऋण लिएर मात्रै ब्यवसाय नगर्नुहोला । ब्यवसाय सञ्चालन गर्दा सुरुमा शून्य तहमा नबस्नुहोला । आफूसँग केही मात्रामा भैपरि आउने खर्च जोहो गरेर राख्नुहोला । शून्यबाट सुरु गर्दा ब्यवसायमा थप खर्च र लगानी गर्न नसकिने भएमा धराशायी बनाउन सक्छ ।
पाँचौं – तपाईं झुक्किएर पनि साथीभाइ वा परिवारका अन्य सदस्यहरूसँग मिलेर साझेदारीमा ब्यवसाय नगर्नुहोला । सयौंमा एक–दुई वटा साझेदारी व्यवसाय चलेको देखिए पनि अधिकांश रूपमा मनमुटाव, झगडा, मुद्दा मामिला र अस्तब्यस्त रूपमा टुंगिएको हामी सबैले देखेकै छौं । कर्पोरेट लगानी गर्न सकिन्छ । तर, ठूलो लगानी आवश्यक पर्छ । सानो ब्यवसायबाट सुरु गर्दा आफू एक्लैले गर्नुहोला । व्यवसायमा थप निर्णय गर्नुपर्ने परिस्थितिमा वाद–विवाद हुने, शंका–उपशंका र आपसी द्वेष र मतभेदका कारण व्यवसाय फस्टाए पनि एक–अर्काले हडप्न खोज्ने अवस्था देखिन्छ । अझ नेपालीहरूबीचमा त साझेदारी ब्यवसाय अफापसिद्ध नै भएको देखिन्छ ।
छैठौं– व्यवसाय गर्दा कानुनी रूपमा दर्ताका साथै नियम–कानुनहरूको पालना अत्यावश्यक र महत्वपूर्ण हुन्छ । अझै अमेरिकामा त कानुनभन्दा माथि कोही पनि छैन । अमेरिकामा कानुनसँग खेल्नु भनेको त्योभन्दा ठूलो अर्को दुर्भाग्य नै छैन । कसरी कम्पनी दर्ता गर्ने, कस्तो कम्पनी दर्ता गर्दा फाइदा बढी हुन्छ, लेखापालसँग समन्वय गरी दर्ता गर्नुपर्दछ । क्इीभ् एच्इएच्क्ष्भ्त्इच्क्ज्क्ष्ए, एब्च्त्ल्भ्च्क्ज्क्ष्ए, ीक्ष्ःक्ष्त्भ्म् ीक्ष्ब्द्यक्ष्ीक्ष्त्थ् ऋइःएब्ल्थ् (ीीऋ), ऋइच्एइच्ब्त्क्ष्इल्, ल्इल् एच्इँक्ष्त् अथवा ऋइइएभ्च्ब्त्क्ष्ख्भ् (म्द्यब्) दर्ता र करसम्बन्धी सम्पूर्ण चिज सम्बन्धित ऋएब् वा लेखापालसँग समन्वय गरी दर्ता गर्नुपर्दछ । अवस्था, ठाउँ, व्यवसाय, प्रकृत्ति हेरी कम्पनी दर्ताका प्रक्रिया, माध्यमहरू अनुकूल र प्रतिकूल हुने हुन्छ । त्यसैगरी व्यवसाय गर्ने घर–जग्गाको सम्झौता गर्दा कानुन व्यवसायीको सहयोग आवश्यक पर्छ । सम्झौतामा लेखिएका भाषा तथा तरिकाहरू नबुझेमा वा बुद्धि पुर्याउन सकिएन भने दुर्भाग्य हुन्छ र अन्ततोगत्वा ब्यवसाय नै ध्वस्त हुनसक्छ । यस्ता सम्झौता र समझदारी गर्दा कागजी रूपमा आफू बलियो हुन सम्बन्धित विषयका कानुनविदसँग सल्लाह र छलफल गरी तिनैकहाँ गएर सम्झौता गर्नु उपयुक्त हुन्छ ।
सातौं – व्यवसाय सुरु गर्दा लेखापालसँग समन्वय गरी लेखाविज्ञलाई नै कम्पनी दर्ताको कामको जिम्मेवारी दिँदा उत्तम हुन्छ । फेडरल कर दर्ता, सम्बन्धित राज्य वा काउन्टीको करमा दर्ता गरी राजश्व विभागसँग तिनै लेखापाललाई नियमित कामको जिम्मेवारी दिनु पर्दछ । करमा दर्ता, कामदार नियुक्त गर्ने हो भने कामदारको कर, आम्दानी कर, रोजगार कार्यालय र आयोगमा समेत दर्ता गर्नुपर्ने हुन्छ । कर नम्बर लिएपछि कामदारको सुविधा, बेरोजगार बीमा, श्रम विभागजस्ता निकायसँग समन्वय गर्न जरुरी हुन्छ । यी सबै लेखापालमार्फत जानकारी लिन सकिनेछ । कतिपय ब्यवसायमा नगदमा मात्रै काम लगाउँदा काम गर्ने र गराउने दुबैलाई कानुनी समस्या पर्न सक्छ । सकेसम्म नगदमा कामदार लगाउने जोखिम नमोल्नुहोला । त्यसैगरी व्यवसायका लागि आवश्यक पर्ने लाइसेन्स तथा परमिटहरू राज्य, संघीय तथा स्थानीय सरकारी निकायबाट लिनुपर्ने हुन्छ । त्यसका लागि ब्यवसाय बुझेका र चलाएका ब्यक्ति, पूर्व ब्यवसाय धनी वा लेखापाल आदिबाट जानकारी लिनु पर्दछ । आवश्यक लाइसेन्स–परमिट नलिएमा तथा नवीकरण नगरेमा ब्यवसाय नै खारेज र बन्द गरिदिन सक्छन् । साथसाथै कामदार नियुक्ति, नियम, कर तथा अन्य विविध कानुनी जानकारी आवश्यक पर्दछ । जुन कुरा बुझ्न जरुरी छ ।
आठौं – अमेरिकामा व्यवसाय सञ्चालन गर्दा उपभोक्ताको अधिकार, कानुनी पक्ष तथा केही अमेरिकी अभ्यासलाई मध्यनजर गर्नैपर्छ । उपभोक्ताको मन र भावना जित्न सकिएन भने अमेरिकामा कुनै पनि ब्यवसाय टिक्न सक्तैन । स्थानीय उपभोक्ता के चाहन्छन् ? कस्ता वस्तुमा उनीहरूको रोजाइ छ ? भन्ने जानकारीका साथै उनीहरूको हाउभाउ अध्ययन गर्न आवश्यक छ । यसो गर्न सकिएमात्र उपभोक्ताको मन जित्न सकिनेछ ।
नवौं– अमेरिकामा पूर्णतः उपभोक्तवादी संस्कार छ । उपभोक्ताको अधिकारलाई राज्यले महत्वपूर्ण र कानुनी रूपमा बलियो ढंगले स्थापित गरेको छ । ग्राहकको अधिकारलाई बेवास्ता गरेमा, ग्राहकलाई हेपेमा तथा गलत ब्यवहार गरेमा कानुनी सिकार बन्नुपर्ने हुनसक्छ । अमेरिकी बजार र समाजमा लगानीकर्ता, कामदार र ग्राहकको अन्तरसम्बन्ध बलियोसँग जोडिएको छ । ग्राहकको सुविधा र उनीहरूको मन जित्न सहुलियतजस्तै केही सस्तो र गुणात्मक सेवा दिन जरुरी छ । यो मुलुक भनेको डिल (सहुलियत) को मुलुक हो । जता जाऔं, ‘एउटा किने, अर्को सीत्तैमा’, ‘दुईटा किने, एउटा सित्तैमा’लगायत यति र उति प्रतिशत छुट, कुपन उपहारआदि योजनाहरूले अमेरिकी बजार तातेको छ र त्यसो गर्न सकिएन भने ब्यवसाय चल्न सक्दैन ।
दशौं – तपाईंसँग सबै चिज छ । तर, ब्यवस्थापन गर्न सक्ने खूबी छैन र सिक्नुभएन भने तपाईं सफल बन्न सक्नुहुन्न । सफल बन्न ब्यवस्थापनमा निपूर्ण हुनु अत्यन्तै महत्वपूर्ण छ । आर्थिक ब्यवस्थापन, कामदार र कानुनी पालना, स्थानीय तहमा ग्राहक र ब्यवसायसँग सम्बन्धित निकाय तथा ब्यवसायिक संस्थाहरूसँगको ब्यवस्थापन, लगानी र प्रतिफलको ब्यवस्थापन गर्न सकिएन भने प्रत्युपादक हुन सक्छ । ब्यवस्थापनका लागि आवश्यक श्रमशक्ति, ब्यक्तिहरूको नियुक्ति तथा परिचालन महत्वपूर्ण हुन्छ । साना ब्यवसायमा लगानीकर्ता आफैं सक्रिय हुने र आफैं श्रम गर्ने अवस्था विद्यमान छ । यस्तो अवस्थामा समय, ब्यवस्थापकीय पक्ष, ग्राहकहरूको लेखाजोखा, मनस्थिति र ब्यवसाय बृद्धिका लागि निरन्तर चिन्तन नै सफलताको आधार मान्न सकिन्छ । आर्थिक तथा बजार ब्यवस्थापन, प्रचार–प्रसार, उपभोक्ता केन्द्रित नीति, समन्वय, नेटवर्किङ्ग तथा दक्ष र इमानदार जनशक्ति अमेरिकामा ब्यवसायका आधार स्तम्भ हुन् ।
१. नयाँ बजेटको पर्खाईमा मुलुक २०८२सालको आकस्मिक आम निर्वाचनमा राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीले पाएको जनमतको सदुपयोग भनेको जनताको सेवाको अवस्थाले मापन...
१. नीति तथा कार्यक्रम विरोधका बिच पारित भयो नेपाल सरकारको २०८३—८४सालको लागि सरकारले तयार गरेको नीति तथा कार्यक्रम वैशाख २८...
१. अध्यादेशपछिको राजनीतिक अवस्थाः कानुनको शासन कि कानुनद्वारा शासन ? राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी—रास्वपा—को सरकार बनेपछि एउटा प्रश्न टड्कारोसँग उठेको...
